Plots klopt je hart alsof het uit je borst springt, je voelt een hevig stotteren in je borst, of je hebt het gevoel dat je hart in je keel klopt... De eerste vraag die bij iedereen opkomt die deze situatie ervaart, is dezelfde: "Wat veroorzaakt hartkloppingen?"
Maak je geen zorgen, hartkloppingen (medisch bekend als hartkloppingen) zijn meestal volkomen onschadelijk en komen veel voor in het dagelijks leven. In sommige gevallen kan dit echter het eerste teken zijn van een ernstige ziekte. In dit artikel zal ik in detail de twintig meest voorkomende oorzaken van hartkloppingen uitleggen, in detail uitleggen welke situaties normaal zijn, waarvoor een arts nodig is, en wat je thuis kunt doen.
Wat is hartkloppingen en hoe voelt het?
Hartkloppingen zijn een aandoening waarbij iemand het gevoel heeft dat zijn of haar hartslag sterker, sneller of onregelmatiger is dan normaal. In medische taal wordt dit "hartkloppingen" genoemd. Een normaal mens merkt tijdens rust nauwelijks zijn hartslag. Tijdens hartkloppingen ‘herinnert het hart je echter letterlijk aan zijn bestaan’: een gevoel van beklemming op de borst, hevige slagen, bonzen in de keel, kloppen in de oren of een gevoel alsof er vlinders in de borst vliegen.
Dit gevoel kan een paar seconden of uren aanhouden. Hoewel het soms voorkomt als slechts een paar extra tellen (vroege tellen), kan het zich soms manifesteren als snelle ritmes van 150-200 slagen per minuut.
Wat veroorzaakt hartkloppingen? 20 meest voorkomende redenen
1. Stress, angst en paniekaanval
Tegenwoordig is stress de meest voorkomende oorzaak van hartkloppingen. Voor een examen, voor een belangrijke vergadering of tijdens een discussie gaat je lichaam in de ‘vecht- of vlucht’-modus. Adrenaline- en noradrenalinehormonen worden uitgescheiden door de bijnieren en het hart begint sneller en sterker te kloppen. Ondertussen komen zowel tachycardie (snelle hartslag) als premature hartslagen heel vaak voor. Tijdens een paniekaanval worden de hartkloppingen zo hevig dat de persoon denkt: "Ik krijg een hartaanval."
2. Overmatig cafeïnegebruik
Eén groot glas filterkoffie (200-250 mg cafeïne), 2-3 blikjes energiedrankjes of grote hoeveelheden zwarte thee en chocolade… Cafeïne stimuleert de bèta-receptoren van het hart en verhoogt direct de hartslag. Zelfs 1 kopje Turkse koffie kan binnen 10-15 minuten ernstige hartkloppingen veroorzaken, vooral bij gevoelige mensen.
3. Sigaretten en alcohol
Nicotine in sigaretten is een krachtige sympathische stimulant; Binnen 5-10 minuten na het roken van een sigaret kan de hartslag met 10-20 slagen toenemen. Alcohol daarentegen verhoogt eerst de hartslag en kan vervolgens leiden tot onregelmatige ritmes (vooral atriale fibrillatie). Dit is precies wat het ‘vakantiehartsyndroom’ is, wat vaak voorkomt de volgende ochtend bij mensen die in het weekend te veel drinken.
4. Bloedarmoede en ijzertekort
Wanneer de hemoglobine, die zuurstof in het bloed transporteert, afneemt, moet het hart sneller kloppen om dezelfde hoeveelheid zuurstof aan de weefsels af te geven. Vooral bij jonge vrouwen is bloedarmoede door ijzertekort als gevolg van menstruatiebloedingen een veel voorkomende oorzaak van hartkloppingen.
5. Overactiviteit van de schildklier (hyperthyreoïdie)
Schildklierhormonen regelen rechtstreeks de hartslag. Wanneer de ziekte van Basedow-Graves of schildklierknobbeltjes te veel hormonen afscheiden, werkt het hart voortdurend op hoge snelheid. Patiënten beschrijven het als "mijn hart vertraagt nooit, het klopt zelfs 's nachts snel."
6. Laag suikergehalte (hypoglykemie)
Vooral bij diabetespatiënten die insuline gebruiken of die al langere tijd aan het vasten zijn, wanneer de bloedsuikerspiegel daalt, scheidt het lichaam adrenaline af en beginnen hartkloppingen. Veel mensen zeggen: "Als ik honger heb, klopt mijn hart als een gek."
7. Magnesium- en kaliumtekort
Magnesium is een zeer cruciaal mineraal in het elektrische systeem van het hart. Bij een tekort komen voortijdige slagen (extrasystole) zeer vaak voor. Kaliumgebrek veroorzaakt op dezelfde manier ritmestoornissen. Diarree, braken en overmatig gebruik van diuretica kunnen deze tekortkomingen veroorzaken.
8. Medicijnen die u gebruikt
Astmamedicijnen (salbutamol, terbutaline), pseudo-efedrine in verkoudheidsmedicijnen, sommige antidepressiva (venlafaxine, bupropion), een overdosis schildkliermedicijnen, cortisonmedicijnen en zelfs sommige neussprays kunnen hartkloppingen veroorzaken.
9. Menopauze en hormonale schommelingen
Plotselinge dalingen in de oestrogeenspiegels veroorzaken hartkloppingen en opvliegers. Veel vrouwen omschrijven het als "heet gevoel en mijn hart voelt alsof het uit mijn borst komt."
10. Extreme sporten en inspanning
De hartslag neemt fysiologisch toe in situaties zoals na intensieve inspanning of plotseling zwaar tillen. Deze situatie wordt duidelijker gevoeld bij ongetrainde mensen.
11. Slaapapneu en snurken
Wanneer de ademhaling gedurende de nacht stopt, neemt de zuurstof in het bloed af en versnelt het lichaam het hart om dit te compenseren. Slaapapneu komt vaak voor bij mensen die 's ochtends moe wakker worden en de hele dag hartkloppingen voelen.
12. Hartritmestoornissen
- Supraventriculaire tachycardie (AVRT, AVNRT): plotseling begin en einde, frequenties van 150-220 slagen per minuut
- Boezemfibrilleren: onregelmatig en vaak snel ritme
- Frequente ventriculaire premature slagen: het gevoel alsof “het hart blijft hangen en dan klopt”
13. Hartklepziekten
Mitralisklepprolaps komt vaak voor, vooral bij jonge vrouwen, en kan hartkloppingen veroorzaken. Hartkloppingen komen ook voor bij ernstigere klepstenose of lekkage.
14. Hartfalen en coronaire vaatziekten
Als de hartspier verzwakt of de bloedvaten smaller worden, moet het hart harder werken.
15. Koortsziekten
Voor elke graad stijging van de lichaamstemperatuur stijgt de hartslag met ongeveer 10 slagen. Hartkloppingen komen zeer vaak voor bij ziekten zoals griep, longontsteking en urineweginfectie.
16. Zwangerschapsperiode
Tijdens de zwangerschap neemt het bloedvolume met 40-50% toe en werkt het hart harder. Hartkloppingen worden als normaal beschouwd, vooral in het derde trimester en de eerste weken na de geboorte.
17. Reflux en maagproblemen
De maag en het hart worden door dezelfde zenuw (nervus vagus) geïnnerveerd. Ernstige reflux, gastritis of een opgeblazen gevoel in de maag kunnen de nervus vagus stimuleren en hartkloppingen veroorzaken. Direct na het eten gaan liggen, verergert deze aandoening.
18. Uitdroging
Als het lichaam uitdroogt, neemt het bloedvolume af en begint het hart sneller te kloppen om dit te compenseren.
19. Enkele kruidensupplementen en -producten
Ginseng, ephedra (ma huang), bittere sinaasappel en zelfs hoge doses vitamine C kunnen bij sommige mensen hartkloppingen veroorzaken.
20. Goedaardige, niet-uitgelokte hartkloppingen
Ja, als er een 24-uurs ECG (Holter) wordt uitgevoerd, zie je dat veel mensen 100 tot 200 premature slagen per dag hebben. De meeste hiervan zijn volkomen onschadelijk en veroorzaken geen symptomen. Alleen gevoelige mensen merken het.
Wanneer zijn hartkloppingen gevaarlijk?
Als u een van de volgende symptomen heeft, samen met hartkloppingen, bel dan onmiddellijk een arts of 112:
- Pijn op de borst of een gevoel van druk
- Flauwvallen of flauwvallen
- Ernstige kortademigheid
- Hartkloppingen die langer dan 5 minuten duren en steeds sneller worden
- Arm-, kaak- of rugpijn
- Plotseling verlies van gezichtsvermogen of spraakstoornis
Wat is goed tegen hartkloppingen? Dingen die je thuis kunt doen
- Drink koud water en was je gezicht met koud water bij plotselinge hartkloppingen
- Voer de Valsalva-manoeuvre uit: sluit je neus en mond en doe alsof je spant
- Adem diep in: adem 4 seconden in door de neus, houd 7 seconden vast, adem 8 seconden uit door de mond (4-7-8 techniek)
- Consumeer voedingsmiddelen die magnesium bevatten: amandelen, spinazie, bananen, pure chocolade
- Verminder cafeïne, energiedrankjes en alcohol
- Regelmatig slapen en stressmanagement zijn erg belangrijk
Welke onderzoeken worden er gedaan als je naar de dokter gaat?
- ECG (elektrocardiogram met 12 afleidingen)
- 24-48 uur Holtermonitor
- Bloedonderzoek (schildklier, bloedarmoede, elektrolyten, magnesium)
- Echocardiografie (hart-echografie)
- Inspanningstest
- Gebeurtenisrecorder of ritmebewaking op lange termijn indien nodig
Veelgestelde vragen
Wat veroorzaakt hartkloppingen tijdens het slapen 's nachts?
De meest voorkomende oorzaken van nachtelijke hartkloppingen zijn slaapapneu, reflux, paniekaanval, lage bloedsuikerspiegel en voortijdige hartslagen die toenemen als je op de linkerkant ligt. Hartkloppingen, vooral bij het in slaap vallen of tussen 3 en 5 uur 's ochtends, zijn vaak goedaardig.
Wat veroorzaakt hartkloppingen bij jongeren?
De meest voorkomende oorzaken bij jongeren zijn stress, cafeïne, sigaretten, energiedrankjes, bloedarmoede, schildklieraandoeningen en POTS (posturaal orthostatisch tachycardie syndroom). Bovendien komen volledig goedaardige vroegtijdige slagen heel vaak voor bij jonge mensen.
Veroorzaakt stress hartkloppingen, hoe lang duurt dit?
Ja, stress is de meest voorkomende oorzaak van hartkloppingen. Tijdens de stressvolle gebeurtenis kan dit minuten tot uren duren. Als er sprake is van chronische stress, kunnen er gedurende de dag periodieke hartkloppingen optreden.
Wat is het verschil tussen hartkloppingen en paniekaanvallen?
Bij een paniekaanval zijn er naast hartkloppingen symptomen zoals intense angst voor de dood, zweten, trillen, gevoelloosheid, gevoel van verstikking en buikpijn. Als hartkloppingen op zichzelf staan, is er meestal geen sprake van een paniekaanval.
Is hartkloppingen een teken van kanker?
Het is zeer zeldzaam. Zeer zeldzame tumoren zoals feochromocytoom (bijniertumor) en carcinoïdsyndroom kunnen echter hartkloppingen veroorzaken. Hartkloppingen zijn geen symptoom bij routinematige kankeronderzoeken.
