
Yintoni i-Emotional Eating Disorder? Izizathu kunye neempawu?
Ingcaphephe kwezokutya uEsra Aktan
Kule mihla, abantu abaninzi bazifumana besitya xa benoxinzelelo, bekhathazekile, benesithukuthezi okanye bekruqukile. Le meko ayisoloko inxulumene nendlala; Ijonge ukucinezela okanye ukunciphisa iimvakalelo. Le ndlela yokuziphatha ichazwa njengokutya ngokweemvakalelo. Xa isimilo siphindaphindana, singalawuleki kwaye sichaphazela kakubi ubomi bomntu, kuthathwa ngokuba ingxaki yokutya ngokweemvakalelo.
Yintoni Ukutya ngokweemvakalelo?
Ukutya ngokweemvakalelo; Kukutya okubangelwa yimeko yeemvakalelo, ingekuko ukulamba. Kule similo, umntu ubukhulu becala:
-
Eswiti,
-
Itshokholethi,
-
I-Pastry,
-
Qhotsa,
-
Isnacks ezinoshukela okanye ezinamafutha
. Injongo asikokuziva ugcwele, kodwa kukuthomalalisa iimvakalelo ezingakhiyo.
Yintoni i-Emotional Eating Disorder?
Ukuziphatha kokutya ngokweemvakalelo kufikelela kwinqanaba lokuphazamiseka xa kusiba rhoqo, kungalawuleki kwaye kuyingozi. Le meko:
-
Iphazamisa indlela yokutya,
-
Yongeza umngcipheko wokufumana ubunzima,
-
Isenokukhatshwa bubunzima ngokwasengqondweni kwixesha elide.
Kwezinye iimeko, inxulunyaniswa nokutya kakhulu ukuziphatha. Noko ke, asiyiyo yonke indlela yokuziphatha ngokweemvakalelo ephazamisayo; Ukuqhubekeka kunye nokuphulukana nolawulo kubalulekile ukuze kuthathwe njengokuphazamiseka.
Izinto ezibangela ukuphazamiseka kokutya ngokweemvakalelo
Ukuphazamiseka kokutya ngokweemvakalelo kwenzeka ngeendlela ezininzi. Oyena nobangela:
1. Imiba yoMvakalelo neyeNgqondo
-
Uxinzelelo
-
Usizi
-
Ixhala
-
Ukukruquka
-
Ubulolo
Ezi mvakalelo zinika isiqabu okwexeshana ngokubangela indlela yokutya.
2. Ubuntwana kunye neZimilo eziFundiweyo
Abanye abantu basenokuba bafunde indlela "yokuvuza ngokutya" okanye "ukucinezela iimvakalelo zabo ngokutya" ngexesha lobuntwana.
3. Ukutya okuThintelweyo kunye neeNgxaki zoLawulo
Ukutya okuqhelekileyo kunokukhokelela ekunqweneleni okugqithisileyo kokutya okungavumelekanga kunye nokulahlekelwa kolawulo.
4. Imiba yebhayoloji
Ukungalingani kwee-neurotransmitters ezifana ne-serotonin kunye ne-dopamine kunokunyusa ukusetyenziswa kweelekese kunye neecarbohydrates.
5. Imiba yokusiNgqongileyo
Imidiya, indawo yokuhlala, iintengiso kunye nokutya okunekhalori ephezulu okufikeleleka ngokulula kunokuqinisa ukuziphatha.
Iimpawu zokuphazamiseka kokutya ngokweemvakalelo
Iimpawu zokutya ngokweemvakalelo zihlala zingalawuleki, ngesiquphe, kwaye zigxile emphefumlweni:
-
Ukutya ngaphandle kokulamba ngokwasemzimbeni
-
Ngesiquphe kwaye umnqweno onamandla wokutya
-
Utyekelo ekutyeni okune-calorie ephezulu
-
Sukuqhubeka nokutya wakuba uhluthi
-
Ukuziva unetyala okanye ukuzisola emva kokutya
Ukucinezela iingxaki ngokutya endaweni yokuzisombulula
-
Ulwazi oluhlileyo ngelixa usitya (ukutya ngokuzenzekelayo)
Ukuba ezi zimpawu zisenzeka rhoqo kwaye ziyazingisa, inkxaso yengcali iyacetyiswa.
Umahluko phakathi kweNdlala yoMphefumlo kunye neNdlala yaseMzimbeni
Ukulamba ngokweemvakalelo nasemzimbeni zahluke kakhulu enye kwenye:
| Uphawu | Ukulamba ngokwasemzimbeni | Ukulamba ngokweemvakalelo |
|---|---|---|
| Qala | Icotha | Ngesiquphe |
| Iimpawu | Isisu siyakhala, amandla aphantsi | Uxinzelelo, isithukuthezi, isithukuthezi |
| Ezikhethwayo | Zonke iintlobo zokutya | Ngesiqhelo iswekile/inamafutha |
| Jonga | Ilawulwa ngakumbi | Ayilawulwa |
| Emva | Saturation | Ukuzisola / ityala |
Ukuqonda lo mahluko linyathelo lokuqala kwisisombululo.
Isisombululo: Uhlangabezana Njani Nokutya Ngokweemvakalelo?
Zombini izicwangciso zengqondo nezokuziphatha zinokusebenza ekulweni ukutya ngokweemvakalelo:
-
Phuhlisa ulwazi: "Ingaba ndilambile ngenene?" Buza umbuzo.
-
Landela uvakalelo lwakho: Idayari yokutya ikunceda ukuba uqaphele izinto ezikwenza uvakalelwe.
-
Funda ukulawula uxinzelelo: Zama ezinye iindlela ezifana nemithambo, imithambo yokuphefumla, izinto ozithandayo.
-
Yitya ukutya okunesondlo: Ukuzila ukutya ixesha elide kwandisa ukuphulukana nolawulo.
-
Fumana iprotheyini eyaneleyo, ifayibha kunye namafutha asempilweni imini yonke.
-
Fumana inkxaso yobuchwephesha: Ukuba kukho imfuneko, kuyacetyiswa ukuba usebenzisane nogqirha wokutya + nesayikholojisti.
Akufuneki ilityalwe ukuba ukutya ngokweemvakalelo asiyo "ingxaki yentando"; Yindlela yokujongana neemvakalelo. Inokwenziwa ngokutsha ngenkxaso eyiyo.
Ingcaphephe kwiDietician Esra Aktan
NgoJanuwari 10, 2026