Duygusal Yeme Bozukluğu: Neden Olur ve Nasıl Kontrol Altına Alınır?
Giriş:
Duygusal yeme bozukluğu, stres, kaygı, yalnızlık, sıkıntı veya mutsuzluk gibi duyguların yemek yeme davranışına dönüşmesiyle ortaya çıkar. Kilo artışına, sağlık sorunlarına ve psikolojik yüklenmelere yol açabilir. Doğru farkındalık ve destekle kontrol altına alınabilir.
Duygusal Yeme Bozukluğu Nedir?
Duygusal yeme; açlıkla değil, duygusal ihtiyaçlarla tetiklenen yemek yeme davranışıdır. Kişi kendini iyi hissetmek, rahatlamak veya olumsuz duyguları bastırmak için genellikle yüksek kalorili, şekerli ve karbonhidratlı gıdalara yönelir.
Hangi Duygular Tetikler?
Stres
Kaygı
Depresyon
Sıkılma
Yalnızlık
Öfke
Suçluluk
Duygusal boşluk
Bu döngü bazen “yiyorum çünkü kötü hissediyorum → yediğim için pişman oluyorum → daha kötü hissediyorum” şeklinde ilerler.
Duygusal Açlık ve Fiziksel Açlık Arasındaki Fark
| Özellik | Fiziksel Açlık | Duygusal Açlık |
|---|---|---|
| Başlangıç | Yavaş başlar | Birden gelir |
| Etki | Fiziksel | Duygusal/psikolojik |
| Tercih | Her yiyecek olur | Şeker / tuz / fast food |
| Doyma | Doyunca durur | Kontrol kaybı olabilir |
| Sonuç | Nötr | Suçluluk/pismanlık |
Nedenleri
Duygusal yeme bozukluğu tek bir sebepten kaynaklanmaz:
Çocuklukta ödül ile yemek ilişkisinin kurulması
Travmatik deneyimler
Stresli iş ve aile ortamı
Uyku eksikliği
Hormonal dalgalanmalar
Sosyal medya ve beden algısı baskısı
Kontrolsüz diyet girişimleri
Bireysel baş etme mekanizması eksikliği
Risk Grup Özellikleri
Kaygı ve depresyon öyküsü
Mükemmeliyetçi kişiler
Uygulanan hızlı diyet geçmişi
Aşırı kontrolcü yapı
Gece yeme alışkanlığı
Tedavi ve Yönetim Yaklaşımları
1. Farkındalık Geliştirme
Duyguyu tanımak ilk adımdır: “Şu an gerçekten aç mıyım yoksa duygusal olarak mı yiyorum?”
2. Psikoterapi
Bilişsel-Davranışçı Terapi (BDT) ve Duygu Odaklı Terapi süreçlerinde oldukça etkili bulunur.
3. Beslenme Rehberliği
Diyetisyenin beslenme düzenini planlaması, tetikleyici gıdaları kontrol etmeyi kolaylaştırır.
4. Stres Yönetimi
Nefes egzersizi
Mindfulness
Düzenli uyku
Hafif egzersiz
5. Alternatif Duygusal Boşaltım
Yazma terapisi
Sanatsal aktiviteler
Sosyal bağlantılar
Ne Zaman Destek Alınmalıdır?
Aşağıdaki durumlarda profesyonel destek önerilir:
✔ Kilo kontrolü ciddi anlamda bozulduysa
✔ Sürekli suçluluk/pismanlık hissi varsa
✔ Yeme davranışları kontrolsüz hale geldiyse
✔ Yemek duygusal regülasyon aracı olduysa
e-Health Üzerinden Destek
Duygusal yeme bozukluğu çoğu zaman hem psikolog hem diyetisyen işbirliği gerektirir.
e-Health üzerinden iki uzmanla paralel süreç yönetilebilir, randevular online alınabilir.
Uzman Randevusu Oluştur
11 Ocak 2026
