Ngaahi blog

Ko e hā ‘a e Mahaki Fakahoha‘a Hili ‘a e Fakatu‘utāmakí? Ngaahi Faka'ilonga mo e Founga Fakatotolo

  Ko e mahaki faka‘atamai hili ‘a e faingata‘á (PTSD) ko ha mahaki faka‘atamai lahi ia ‘oku hoko hili ha a‘usia ‘e ha taha ha me‘a fakamamahi. Ko e mahaki ko ení ‘okú ne fakatupunga ‘a e tokotahá ke ne a‘usia ‘a e ngaahi nunu‘a ‘o e me‘a fakamamahi na‘e hokó ‘i ha taimi lōloa. ʻOku hoko ʻa e PTSD ko ha ola fakanatula ʻo e ngaahi meʻa fakamamahi ʻoku hokó pea ʻe lava ke ne fakalaveaʻi ʻa e ngaahi ngāue fakaʻaho angamaheni mo e ngāue ʻa ha taha. Ko e ngaahi faka‘ilonga ‘o e PTSD ‘oku fa‘a tupu ia mei he me‘a fakamamahi na‘e hokó [...]

travma sonrası stres bozukluğu

Ko e mahaki faka'atamai hili ha faingata'a (PTSD) ko ha mahaki faka'atamai lahi 'oku hoko hili ha a'usia 'e ha taha ha me'a fakamamahi. Ko e mahaki ko ení ‘okú ne fakatupunga ‘a e tokotahá ke ne a‘usia ‘a e ngaahi nunu‘a ‘o e me‘a fakamamahi na‘e hokó ‘i ha taimi lōloa. 'Oku hoko 'a e PTSD ko ha ola fakanatula 'o e ngaahi me'a fakamamahi pea 'e lava ke ne fakalavea'i 'a e ngaahi ngaue faka'aho angamaheni 'a e tokotaha mo e ngaue.

Ko e ngaahi faka‘ilonga ‘o e PTSD ‘oku fa‘a kamata ia ‘i ha ngaahi māhina si‘i hili ‘a e me‘a fakamamahi na‘e hokó, ka ‘i he taimi ‘e ni‘ihi ‘e lava ke ‘asi mai ‘a e ngaahi faka‘ilongá hili ha ngaahi māhina pe ngaahi ta‘u mei ai. 'E lava ke vahevahe fakalukufua 'a e ngaahi faka'ilonga ki he ngaahi fa'ahinga 'e tolu:

.

Toe a'usia: 'Oku ongo'i 'e he tokotaha 'o hange kuo ne toe a'usia 'a e me'a fakamamahi na'e hoko. ‘E lava ke hoko ‘eni ‘i he founga ‘o e ngaahi misi fakalilifu, ngaahi manatu, ngaahi flashback pe ngaahi tali fakaeloto mālohi. ‘E lava ke faka‘ehi‘ehi ‘a e tokotahá mei he ngaahi feitu‘u na‘e hoko ai ‘a e laveá pe ngaahi faka‘ai‘ai ‘okú ne fakamanatu kiate kinautolu ‘a e me‘a na‘e hokó.

Faka'ehi'ehi mo e Relative Desensitization: 'Oku feinga 'a e tokotaha ke ta'ofi 'a e ngaahi tu'unga, ngaahi ngaue, ngaahi feitu'u, pe kakai 'oku nau fakamanatu kiate kinautolu 'a e me'a fakamamahi na'e hoko 'aki 'ene faka'ehi'ehi pe fakamama'o meiate kinautolu. Mahalo ʻe hoko ʻa e tokotahá ʻo ʻikai ke ne ongoʻi ke taʻofi pe fakasiʻisiʻi ʻa e ngaahi tali fakaelotó.

Fakalahi 'a e Faka'ai'ai: 'Oku mo'ui 'a e tokotaha mo ha ongo'i fakatu'utamaki ma'u pe. ‘E lava ke ne fakatupu ha ngaahi faka‘ilonga hangē ko e palopalema ‘i he mohé, faingata‘a ke tokangataha, ‘ita, ta‘efiemālie, fu‘u tokanga lahi, pea mo e a‘usia faingofua ‘a e manavaheé pe ‘itá.

Ko e sivi 'o e PTSD 'oku fai ia 'e ha mataotao ke fakapapau'i 'oku a'usia hokohoko mo ola lelei 'a e ngaahi faka'ilonga. ʻOku fai ʻe ha toketā ʻatamai pe toketā ʻatamai ha sivi ʻaki ʻene sivisiviʻi ʻa e hisitōlia ʻo e laveá, ngaahi fakaʻilongá, mo e ngāue fakaʻahó. Ko e sivi ko 'eni 'oku makatu'unga ia 'i he ngaahi tu'unga faka'ilonga angamaheni pea 'oku tokanga'i 'a e muimui ki he ngaahi tu'unga 'oku fokotu'u 'e he DSM-5 (Tohi Fakahinohino Faka'atamai).

.

'Oku fa'a faito'o 'a e PTSD 'aki ha fakataha'i 'o e faito'o mo e taimi 'e ni'ihi 'a e faito'o. Ko e ngaahi founga faito'o hange ko e faito'o EMDR, faito'o faka'atamai-'ulungaanga (CBT), mo e faito'o faka'atamai 'e lava ke ola lelei 'i hono faito'o 'o e PTSD. Ko e faito'o 'oku fakataumu'a ia ke fakahoko 'a e me'a fakamamahi, fakasi'isi'i 'a e ngaahi faka'ilonga fekau'aki mo e lavea, pea faka'ata 'a e tokotaha ke ne ngaue 'i ha founga mo'ui lelei.

Ko e mahaki faka'atamai hili ha faingata'a ko ha mahaki faka'atamai lahi 'oku hoko hili ha me'a fakamamahi. 'Oku fakahaa'i 'e he ngaahi faka'ilonga 'a kinautolu ko e toe a'usia 'o e me'a fakamamahi na'e hoko, faka'ehi'ehi mo e desensitization fakafekau'aki, mo e fakalahi 'o e arousal. Ko e sivi 'oku fai ia 'o fakafou 'i ha sivi 'e ha mataotao pea ko e taumu'a ke fakasi'isi'i 'a e ngaahi faka'ilonga mo fakalelei'i 'a e tokotaha 'aki hono faka'aonga'i 'o e ngaahi founga faito'o totonu.

ko e mahaki loto-mafasia hili ha faingataʻaʻia

Ngaahi tupu'anga 'o e faingata'a'ia 'i he hili 'a e faingata'a'ia: Fakatu'utamaki mo e ngaahi me'a fakatu'utamaki

Ko e mahaki faka'atamai hili ha me'a fakamamahi (PTSD) ko ha mahaki faka'atamai 'oku hoko hili ha a'usia 'e ha taha ha me'a fakamamahi. Tānaki atu ki he me‘a fakamamahi na‘e hokó, ‘e toe ola lelei nai ‘a e ngaahi me‘a fakatu‘utāmaki ‘e ni‘ihi ‘i he fakalakalaka ‘o e PTSD. 'Oku 'oatu 'i lalo ha fakamatala lahi ange fekau'aki mo e ngaahi tupu'anga mo e ngaahi me'a fakatu'utamaki 'o e PTSD:

.

Ngaahi Meʻa Fakatuʻutāmaki: Ko e tupuʻanga tefito ʻo e PTSD ko ha taha ʻokú ne aʻusia ha meʻa fakamamahi. ʻE lava ke kau ʻi he ngaahi meʻa ko ʻení ha ngaahi ʻohofi fakaesino, ngaohikoviʻi fakasekisuale, ngaahi fakatamaki fakanatula, tau, ha fakatuʻutāmaki, pe sio tonu ʻi ha fakatuʻutāmaki lahi. Ko e ngaahi me‘a peheé ‘e lava ke ne ‘ai ha taha ke ne hoko ‘o faingata‘a‘ia faka‘atamai pea ma‘u ai ‘a e PTSD.

Ngaahi Fakamamahi Fakafo'ituitui 'i he Kuohili: 'E lava ke fakalahi 'e he ngaahi me'a fakamamahi kimu'a 'a e fakatu'utamaki 'o ha taha ki he PTSD. Hangē ko ʻení, ko e ngaohikoviʻi pe liʻaki ʻoku aʻusia lolotonga ʻa e kei siʻí ʻe lava ke ne fakatupu ha ngaahi tali mālohi ange ki he ngaahi meʻa fakamamahi ʻi heʻene kei lalahí.

Mamafa mo e loloa 'o e lavea: 'E lava ke uesia 'e he mamafa mo e loloa 'o e lavea 'a e fakatu'utamaki 'o e PTSD. Ko e ngaahi me'a fakamamahi lahi mo fuoloa 'e lava ke ne fakalahi 'a e ngalingali 'o e fakatupulaki 'o e PTSD.

Ofi ki he Fakamamahi: Ko e ofi 'o e me'a fakamamahi ki he tokotaha 'oku kau foki ia 'i he ngaahi me'a fakatu'utamaki ki he PTSD. Ko e ngaahi meʻa fakamamahi ʻoku fekauʻaki hangatonu mo e moʻui ʻa ha taha pe ko e moʻui ʻa e ngaahi ʻofaʻangá ʻe lava ke ne fakalahi ʻa e fakatuʻutāmaki ʻo e maʻu ʻo e PTSD.

Ngaahi 'Ulungaanga Fakafo'ituitui: 'E lava ke takiekina 'e he ngaahi 'ulungaanga fakafo'ituitui 'a e fakatu'utamaki 'o e PTSD. Hangē ko ʻení, ko e ngaahi meʻa hangē ko e ngaahi aʻusia kovi ʻi he kei siʻí, ʻikai ha tuʻunga fakaʻatamai, siʻisiʻi ʻa e fakaʻapaʻapaʻi-kitá, mo e poupou fakasōsiale kovi ʻe lava ke ne fakalahi ʻa e fakatuʻutāmaki ʻo e PTSD.

.

Tangata mo e Fefine: Mahalo 'e lahi ange 'a e tu'unga fakatu'utamaki 'o e kakai fefine ke nau ma'u 'a e PTSD, tautautefito kapau kuo nau 'ohofi fakasekisuale pe ngaohikovi'i fakasekisuale.

Ngaahi Me'a Faka'atamai: Ko e ngaahi palopalema faka'atamai hange ko e loto mafasia, hoha'a, faingata'a ke fekuki mo e mafasia, ma'ulalo 'a e faka'apa'apa'i-kita, mo e hoha'a lahi 'e lava ke fekau'aki mo e fakalakalaka 'o e PTSD.

Ko e fakalakalaka 'o e PTSD ko ha founga faingata'a pea 'oku kau ai 'a e fetu'utaki 'a e ngaahi me'a lahi. 'Oku hehema 'a e tokotaha takitaha ke tali kehekehe, pea 'e lava ke kehekehe 'a e fakalakalaka 'o e PTSD na'a mo e lotolotonga 'o e kakai 'oku nau 'asi ki he me'a fakamamahi tatau.

.

Manatu'i ko e PTSD 'oku 'ikai ko ha tali angamaheni ia 'a ha taha ki ha me'a fakamamahi 'oku hoko. Ko e kumi tokoni fakapalofesinale mo hono faka'aonga'i 'o e ngaahi founga faito'o totonu 'oku mahu'inga ke fakasi'isi'i 'a e ngaahi nunu'a 'o e PTSD mo poupou'i 'a e founga fakamo'ui.

.

Ngaahi Founga ke Fekuki ai mo e Fakatu'utamaki Hili 'a e Fakamamahi: Poupou'i Ho'o Founga Fakamo'ui 'a'au

ʻE lava ke pole ʻa e fekuki mo e faingataʻá ki he niʻihi fakafoʻituitui ʻoku nau aʻusia ʻa e mahaki fakaʻauha hili ʻa e faingataʻá (PTSD). Kae kehe, te ke lava ʻo ʻahiʻahiʻi ʻa e ngaahi founga ko ʻení ke ke fekuki ai mo e PTSD pea poupouʻi hoʻo founga fakamoʻui pē ʻaʻaú:

.

Ma'u ha Tokoni Fakapalofesinale: 'Oku mahu'inga ke kumi tokoni fakapalofesinale mei ha mataotao ke fekuki mo e ngaahi nunu'a 'o e PTSD. 'E lava ke tataki koe 'e he kau mataotao, hange ko ha toketā 'atamai pe toketā 'atamai, 'i he faito'o 'o e PTSD pea tokoni'i koe ke ke pule'i ho'o founga faito'o.

Fetuʻutaki mo e Kakai Poupoú: Ko e fetuʻutaki mo e kakai poupoú, hangē ko e fāmilí, ngaahi kaungāmeʻá, pe ngaahi kulupu poupoú, ʻe lava ke ne poupouʻi koe ʻi hoʻo fekuki mo e PTSD. Ko hono vahevahe, tala, mo fakahaaʻi hoʻo ngaahi ongó ʻoku tokoni ia ke ke maʻu ai ha poupou fakaeloto mo ha mahino.

Oange ha taimi kiate koe: Ko e fekuki mo e PTSD ʻe lava ke fie maʻu ha taimi. Kātaki kiate koe pea manatuʻi ko e founga fakamoʻuí ʻoku ʻikai ko ha malafoni pe ko ha lele vave. Fai ha fanga ki'i sitepu iiki pea tali te ke fakamo'ui māmālie 'aki ho'o 'oatu ha taimi kiate koe.

Fakamālohisino Maʻu pē: ʻE lava ke tokoniʻi koe ʻe he fakamālohisino maʻu peé ke ke fekuki mo e PTSD. Ko e fakamālohisinó ‘okú ne fakasi‘isi‘i ‘a e loto-mafasiá, tukuange mai ‘a e endorphins pea fakalelei‘i ho‘o ongo‘í. Te ke lava ʻo ʻahiʻahiʻi ha ngaahi ʻekitivitī fakasino hangē ko e lue, lele, ʻioka pe hulohula.

Ngaahi Founga Pule'i Faka'aho 'o e Mafasia: Ko hono faka'aonga'i 'o e ngaahi founga pule'i faka'aho 'o e mafasia 'e lava ke tokoni ki he fekuki mo e PTSD. Ko e mānava loloto, fakalaulauloto, fakahoko ha ngaahi founga fakamālōlō, pe kau ʻi ha ngaahi ʻekitivitī ʻoku fakamālōlō koe ʻe lava ke tokoni ia ke ke nonga mo fakasiʻisiʻi ʻa e loto-mafasiá.

Tokangaʻi Koe: ʻOku mahuʻinga ʻa e tokangaʻi koé ʻi he fekuki mo e PTSD. Fakatupu ha ngaahi tōʻonga tokangaʻi lelei ʻo hangē ko e kai moʻui leleí, mohe maʻu peé, mo hono vaheʻi ha taimi ke mālōlō mo fakafiemālie ai. Ko hono fafanga ho sinó mo ho ʻatamaí ʻokú ne poupouʻi hoʻo founga fakamoʻuí.

Fa'u ha Ngaahi Fakakaukau Lelei Ma'au: 'E lava ke faingata'a ke ke fehangahangai mo e ngaahi fakakaukau kovi 'i he taimi 'oku ke fefa'uhi ai mo e PTSD. ʻIloʻi ʻa e ngaahi fakakaukau ʻoku ʻikai leleí pea fai ha feinga ke liliu ia ki ha ngaahi fakakaukau lelei. 'Oatu ha ngaahi fekau poupou mo lelei kiate koe.

Ko e founga ‘o e fekuki mo e PTSD ‘e kehekehe nai ia mei he tokotaha ki he tokotaha. Ko ia poupouʻi hoʻo founga fakamoʻui pē ʻaʻaú ʻaki haʻo ʻahiʻahiʻi ha ngaahi founga ʻoku ongo lelei mo totonu kiate koe. Manatuʻi, ko hono maʻu ha tokoni fakapalofesinalé mo e fetuʻutaki mo e kakai poupoú ko ha ngaahi sitepu mahuʻinga ia ki hono fekuki mo e PTSD. Kātaki, fakamahuʻingaʻi koe, pea laka ki muʻa ʻi he sitepu ki he sitepu.

Ko e faingata'a'ia 'i he hili 'a e faingata'a'ia mo e ngaahi fili faito'o: Fakafaito'o faka'atamai mo e ngaahi founga fakafaito'o

.

Ko e mahaki faka'auha hili 'a e faingata'a'ia (PTSD) ko ha tu'unga 'oku lava ke faito'o pea 'oku lahi 'a e ngaahi founga faito'o 'oku ola lelei. Ko e ngaahi founga 'oku angamaheni 'aki hono faka'aonga'i 'i he faito'o 'o e PTSD ko e faito'o faka'atamai mo e ngaahi founga fakafaito'o. 'I lalo, 'Oku ou fie fakamatala'i 'a e ngaahi fili faito'o ko 'eni 'i ha fakaikiiki ange:

.

Faito'o faka'atamai:

Faito'o 'o e 'ulungaanga faka'atamai (CBT): Ko e CBT ko ha founga faito'o 'oku lahi hono faka'aonga'i 'i he faito'o 'o e PTSD. ‘Oku tokoni ia ki ha taha ke ne ‘ilo‘i, fehu‘ia mo liliu ‘a e ngaahi fakakaukau kovi mo e ngaahi faka‘ilonga hili ‘a e faingata‘a‘iá. 'Ikai ngata ai, 'Oku faka'aonga'i 'a e ngaahi founga ke fakasi'isi'i 'a e manavasi'i mo e hoha'a 'oku fekau'aki mo e me'a fakamamahi 'oku hoko.

.

EMDR (Mata 'o e ngaue 'a e Desensitization mo e Toe Ngaue): 'Oku lau 'a e faito'o EMDR ko ha founga ola lelei 'o hono faito'o 'o e PTSD. 'I hono faka'aonga'i 'o e ngaahi faka'ai'ai 'o e ongo tafa'aki hange ko e ngaue 'a e mata, pa, pe le'o, 'oku fakasi'isi'i 'a e kavenga fakaeloto 'o e me'a fakamamahi na'e hoko pea 'oku toe fakahoko 'a e ngaahi ola 'o e me'a na'e hoko.

.

Faito'o faka'atamai: 'Oku faka'aonga'i 'a e faito'o faka'atamai ke mahino mo fakahoko 'a e uesia 'o e ngaahi me'a na'e hoko 'i he kuohili mo e ngaahi founga ta'e'ilo'i 'i he ngaahi faka'ilonga 'o e PTSD. Lolotonga e founga faito'o, 'oku tokangataha ki he ngaahi me'a 'oku 'ikai ke 'ilo'i 'e he tokotaha mo e ngaahi fetu'utaki 'i he kuohili.

.

Ngaahi founga fakafaito'o:

Ngaahi faito'o fakatupu loto-mafasia: 'E lava ke faka'aonga'i 'a e ngaahi faito'o fakafepaki'i 'o e loto-mafasia, hange ko e ngaahi faito'o 'oku fili 'a e serotonin (SSRIs) pe ngaahi faito'o 'oku fili 'a e serotonin-noradrenaline (SNRIs), ke faito'o 'aki 'a e ngaahi faka'ilonga 'o e PTSD. 'E lava ke fakanonga 'e he ngaahi faito'o ko 'eni 'a e ngaahi faka'ilonga hange ko e hoha'a, loto mafasia, mo e ngaahi palopalema 'o e mohe.

Ngaahi faito'o fakahoha'a: 'E lava ke faka'aonga'i 'a e ngaahi faito'o fakahoha'a 'e ni'ihi ke mapule'i 'a e hoha'a lahi 'oku fekau'aki mo e PTSD. ‘E lava ke fakasi‘isi‘i ‘e he ngaahi me‘á ni ‘a e ngaahi faka‘ilonga ‘o e hoha‘á pea tokoni‘i ha taha ke ne mālōlō.

Ngaahi Faito'o Mohe: 'I he kakai 'oku 'i ai 'enau palopalema 'i he mohe, 'e lava ke faka'aonga'i ha ngaahi faito'o mohe 'e ni'ihi ke tokoni ki hono fakatonutonu 'o e ngaahi founga mohe. Kae kehe, ‘oku mahu‘inga ke ngāue‘aki fakalelei ‘a e ngaahi faito‘o ko ‘ení pea ‘i he malumalu ‘o e tokanga‘i ‘e he kau mataotaó.

Ko e ngaahi founga faito'o 'oku fa'a ngaue'aki fakataha pea 'oku fakafe'unga'i ia ki he ngaahi fiema'u mo e ngaahi faka'ilonga 'o e tokotaha. Ko e ola ‘o e sivi na‘e fai ‘e ha mataotao lolotonga ‘a e founga faito‘ó, ‘oku fakapapau‘i ai ‘a e founga faito‘o fe‘ungamālie tahá. Ko e vave 'o e kau mai ki hono faito'o 'o e PTSD 'oku mahu'inga ke a'usia 'a e ngaahi ola lelei ange.

.

Tauhi ho'o fakakaukau 'e kehekehe nai 'a e founga faito'o 'a e tokotaha takitaha. ‘Oku mahu‘inga ke muimui ki he faito‘ó, kumi tokoni fakapalofesinalé, pea fa‘u ha ‘ātakai poupou.

Fakamo'ui Hili 'a e Fakamamahi: Ko e Fatongia 'o e Famili mo e Ngaahi Kaume'a Poupou

Ko e fāmili mo e ngaahi kaungāmeʻa poupoú ʻoku nau fakahoko ha fatongia lahi ʻi he founga fakamoʻui ʻo ha taha hili ha aʻusia fakamamahi. ʻOku poupouʻi ʻe he poupou ko ʻení ʻa e founga fakaakeake ʻo e tokotaha ʻoku puke ʻi he mahaki fakaʻauha hili ʻa e faingataʻá (PTSD) pea ʻokú ne ʻai ke nau ongoʻi ʻokú ke ʻiate kinautolu. ʻOku ʻoatu ʻi lalo ha fakamatala lahi ange fekauʻaki mo e fatongia ʻo e fāmili mo e ngaahi kaungāmeʻa poupoú:

Kaungāongo'i mo e Mahino: 'Oku mahu'inga ke fakahaa'i 'a e kaungāongo'i mo e mahino ke poupou'i ha taha 'oku ne a'usia 'a e faingata'a'ia. ʻOku ʻuhinga ʻa e kaungāongoʻí ke feinga ke mahino kiate kinautolu ʻenau ngaahi aʻusia fakaelotó pea fanongo kiate kinautolu ʻo ʻikai ha fakamaau. Ko e 'ulungaanga mahino 'oku tokoni ia ki ha taha ke ne tali ia pea ma'u ha poupou fakaeloto.

Falala mo e 'Ikai Faka'ikai'i: Ko hono 'oatu 'o e poupou ki ha taha 'oku ne a'usia 'a e PTSD 'oku fie ma'u ke fokotu'u ha 'atakai 'o e falala. ʻOku tokoni ʻa e loto falalá mo e tuí ki ha taha ke ne fakahaaʻi ʻene fakakaukaú mo vahevahe ʻene ngaahi aʻusiá. ‘Oku mahu’inga ke fai ha founga ‘oku ne tali mo poupou’i ‘a e mo’oni ‘o e lavea, kae ‘ikai ko ha ‘ulungaanga veiveiua pe faka’ikai’i fekau’aki mo ia.

Ko hono ‘Oatu ‘o e Faingamalie ke Fanongo mo Fakahaa’i: ‘Oku mahu’inga ke ‘oange ki he tokotaha ‘oku ne a’usia ‘a e PTSD ha taimi mo ha feitu’u pea mo e faingamalie ke ne fakahaa’i ‘ene ngaahi a’usia. ʻOku tokoni ʻa e fanongo kiate kinautolú ke nau fakahaaʻi ʻenau ngaahi ongó pea tokoni ke fakanonga ʻenau kavenga fakaelotó. Ko hono fakahaaʻi hoʻo ngaahi ongó ko ha sitepu mahuʻinga ia ʻi he fekuki mo e laveá.

Ko hono ʻoatu ʻo e Poupou ʻAongá: ʻOku mahuʻinga foki ʻa e fāmili mo e ngaahi kaungāmeʻa poupoú ke nau ʻoatu ha tokoni ʻaonga. Ko hono ʻoatu ʻo e poupou ʻaonga, hangē ko e tokoni ki he ngaahi ngāue fakaʻahó, ʻalu fakataha mo e ngaahi ʻapoinimení, feau ʻenau ngaahi fie maʻú, ʻoku tokoni ia ki he tokotahá ke ne mālōlō mo fakatefito ʻene iví ʻi he fakaakeaké lolotonga ʻa e founga fakaakeake hili ʻa e faingataʻá.

Ma'u 'a e Faito'o mo e Poupou: 'E lava ke tokoni 'a e famili mo e ngaahi kaume'a poupou ke ma'u 'a e ngaahi ma'u'anga tokoni 'oku fie ma'u ki he faito'o 'o e PTSD. ‘Oku mahu‘inga ke ‘oatu ‘a e fakamatala fekau‘aki mo e ngaahi founga faito‘ó, fai ha ngaahi fakahinohino ki he kau mataotao totonú, pea poupou‘i ‘a e tokotahá ‘i he kotoa ‘o e founga faito‘ó. Ko e 'iate kinautolu lolotonga 'a e founga faito'o 'oku ne poupou'i 'a e fakalotolahi 'a e tokotaha mo e founga 'o e fakaakeake.

Ngaahi Ngataʻanga mo e Tokangaʻi-Kita: ʻOku mahuʻinga foki ʻa e fāmili mo e ngaahi kaungāmeʻa poupoú ʻi hono fokotuʻu honau ngaahi ngataʻangá tonu mo tokanga ki he tokangaʻi-kitá. Ko e fakamo‘ui mei he laveá ‘e lava ke fiema‘u ki ai ‘a e taimi mo e ivi. Ko ia ai, 'oku mahu'inga ki he kakai poupou ke nau tauhi honau ngaahi ngata'anga mo tokanga'i 'enau tokanga'i kinautolu.

Ko e famili mo e ngaahi kaume'a poupou 'oku nau fakahoko ha fatongia mahu'inga 'i he founga 'o e fakaakeake 'o ha taha 'oku ne a'usia 'a e PTSD. Ko e kaungāongoʻi, falala, fanongo, poupou ʻaonga mo e ʻiate kinautolu ʻi he kotoa ʻo e founga faitoʻó ʻokú ne poupouʻi ʻa e fakaakeake fakaeloto mo fakaesino ʻa e tokotahá. Ko e ‘i ha ‘ātakai poupou ‘oku faingofua ange ai ke fekuki mo fakaakeake mei he PTSD.

Ko e faingata'a'ia 'i he hili 'a e faingata'a'ia mo e ngaahi fetu'utaki 'i he mo'ui faka'aho

Ko e ngaahi feohi faka'aho 'a e kakai 'oku nau ma'u 'a e mahaki faka'auha hili 'a e faingata'a'ia (PTSD) 'e lava ke pole 'i he tafa'aki 'o e ngaue, ngaahi fetu'utaki mo e mo'ui fakasosiale. Ko e ngaahi faka‘ilonga ‘o e PTSD ‘e lava ke ne uesia ‘a e ngāue ‘a ha taha pea fakatupu ‘a e ngaahi faingata‘a ‘i he ngaahi ngāue ‘o e mo‘ui faka‘ahó. 'I lalo, 'Oku ou fie fakamatala fakaikiiki ange 'a e ngaahi ola 'o e PTSD 'i he ngaahi fetu'utaki 'o e mo'ui faka'aho:

.

Mo'ui Fakangaue: 'E lava ke uesia 'e he ngaahi faka'ilonga 'o e PTSD 'a e fakahoko 'o e ngaue. Ko e faingata‘a ke tokangataha, ngaahi palopalema ‘i he manatú, ngaahi palopalema ‘i he mohé mo e ngaahi fetō‘aki fakaeongó ‘e lava ke ne ‘ai ke faingata‘a ke tokangataha mo ola lelei ‘i he ngāué. Ko e kakai ‘oku nau a‘usia ‘a e PTSD ‘e lava ke nau a‘usia ‘a e ngaahi nunu‘a hangē ko e ‘ikai ke nau ‘alu ki he ngāué, ngaahi palopalema ‘i he ngaahi vā fetu‘utaki ‘i he ngāué, mo e mole ‘a e ngāué. Ko ha 'atakai ngaue poupou, fe'unu'aki, mo e mahino 'e lava ke ne 'ai ha taha 'oku 'i ai 'ene PTSD ke ne fekuki lelei ange 'i he mo'ui fakangaue.

Ngaahi Feohi: 'E lava ke fakatupu 'e he PTSD 'a e ngaahi faingata'a 'i he ngaahi feohi vāofi 'a ha taha. ‘E faka‘ehi‘ehi nai ‘a e tokotahá mei he talanoa fekau‘aki mo e me‘a fakamamahi na‘e hokó pe faingata‘a ke ne fetu‘utaki fakaeongo mo e ni‘ihi kehé koe‘uhi ko e ngaahi faingata‘a fakaeongo ‘okú ne a‘usiá. ʻE lava ke fekauʻaki ʻa e ngaahi palopalema ʻi he ngaahi vā fetuʻutakí mo e ngaahi fakaʻilonga hangē ko e ʻikai ha mahino, ʻikai ha fetuʻutaki, pe fuʻu ʻāʻā. Ko e fetu'utaki mo e kakai 'oku nau 'omi ha 'atakai poupou mo mahino 'e lava ke ne faka'ata 'a e tokotaha 'oku ne a'usia 'a e PTSD ke ne fekuki lelei ange 'i he ngaahi fetu'utaki.

Mo'ui Fakasosiale: 'E lava ke uesia 'e he ngaahi faka'ilonga 'o e PTSD 'a e ngaahi fetu'utaki fakasosiale. ʻE lava ke hoko ha ngaahi tūkunga hangē ko e fakaʻehiʻehi mei he ngaahi ʻātakai ʻoku fonu ʻi he kakaí, faingataʻa ke kau ʻi he ngaahi meʻa fakasōsialé, mo e faingataʻa ʻi he ngaahi vā fetuʻutaki fakakaungāmeʻá. ‘Oku hehema nai ‘a e tokotahá ke fakamavahe‘i ia pe fakangatangata ‘a e ngaahi ngāue faka‘ahó. Ko e ngaahi ʻātakai fakasōsiale poupoú, ngaahi kaungāmeʻa mahino, mo e kau anga-malū ʻi he ngaahi ʻekitivitī fakasōsialé ʻe lava ke ne poupouʻi ʻa e moʻui fakasōsiale ʻa ha taha ʻokú ne aʻusia ʻa e PTSD.

Ki he kakai 'oku nau mo'ui mo e PTSD, 'e lava ke hoko ha ngaahi faingata'a pau 'i he ngaahi feohi faka'aho 'i he mo'ui. Kaekehe, ‘e lava ke ikuna’i ‘a e ngaahi faingata’a ko ‘eni ‘aki ‘a e poupou totonu, faito’o mo ha ‘atakai ‘oku mahino. Ko e kumi tokoni fakapalofesinalé, ngāue‘aki ‘a e ngaahi founga faito‘ó, mo e fetu‘utaki mo e kakai poupoú ‘e lava ke tokoni ia ke fakasi‘isi‘i ‘a e ngaahi nunu‘a ‘o e PTSD ‘i he mo‘ui faka‘ahó. Manatuʻi ko e PTSD ko ha ola fakanatula ia ʻo ha meʻa fakamamahi ʻoku aʻusia ʻe ha taha, pea ʻe lava ke hoko ʻa e fakaakeaké ʻi he ʻalu ʻa e taimí ʻi he faitoʻó mo e poupoú.

Ngaahi ola 'o e faingata'a'ia 'i he hili 'a e faingata'a'ia

Ko e mahaki faka'atamai hili ha me'a fakamamahi (PTSD) ko ha mahaki faka'atamai lahi 'oku hoko hili ha a'usia 'e ha taha ha me'a fakamamahi. Ko e ngaahi nunu‘a ‘o e PTSD ‘oku fa‘a iku ia ki he ngaahi faka‘ilonga ‘oku tolonga ‘a ia ‘okú ne uesia ‘a e mo‘ui faka‘aho ‘a ha taha. 'I lalo, 'Oku ou fie fakamatala'i 'a e ngaahi ola angamaheni 'o e PTSD 'i ha fakaikiiki ange:

.

Ngaahi Palopalema Mohe: Ko e ngaahi palopalema mohe 'oku fu'u angamaheni 'aupito 'i he lotolotonga 'o e kakai 'oku nau a'usia 'a e PTSD. ‘E lava ke hoko ‘a e ngaahi palopalema ‘i he mohé ‘o hangē ko e ngaahi misi fakalilifú, toutou misi, ta‘emohe, ‘ikai lava ke mohe, pe toutou ‘ā hake lolotonga ‘a e mohé. Ko e tu'unga ko 'eni 'oku ne uesia kovi 'a e tu'unga fakalukufua 'o e mo'ui 'a e tokotaha 'aki hono ta'ofi kinautolu mei he'enau ma'u ha mohe fe'unga mo fakafiemalie.

Faingata'a ke Tokanga: Ko e faingata'a ke tokanga 'oku kau ia 'i he ngaahi faka'ilonga 'o e PTSD. ‘E faingata‘a nai ki he tokotahá ke ne tokangataha ki he tokangá, ngāue‘aki ‘a e fakamatala fo‘oú, mo tokangataha ki he ngaahi ngāué. ‘E lava ke uesia ‘e he me‘á ni ‘a e fakahoko ‘o e ngāué, lavame‘a ‘i he akó, pe ko e ngāue faka‘ahó.

Ko e ‘Ita mo e ‘Ita: Ko e ola angamaheni ‘e taha ‘o e PTSD ko e fakautuutu ‘a e ‘ita mo e ‘ita. ‘Oku hehema ‘a e tokotahá ke ne tali tōtu‘a ki ha ki‘i me‘a si‘isi‘i, ‘o ne a‘usia ‘a e ‘ita, ta‘efiemālie, pe ‘ita lahi. ‘E lava ke iku eni ki he ngaahi palopalema ‘i he ngaahi feohi mo e ngaahi faingata’a ‘i he ngaahi feohi fakasosiale.

Faka'ehi'ehi mo e Fakamavahe'i Fakasosiale: 'E lava ke hehema 'a e kakai 'oku nau a'usia 'a e PTSD ke faka'ehi'ehi mei he ngaahi faka'ai'ai fekau'aki mo e lavea. Te nau faka‘ehi‘ehi nai mei he ‘alu pe feohi mo e ngaahi feitu‘u pe kakai ‘oku nau fakamanatu kiate kinautolu ‘a e me‘a fakamamahi na‘e hokó. Ko e fakaʻehiʻehi mo e nofo mavahe fakasōsiale ko ʻení ʻe lava ke ne fakatupu ha ngaahi fakangatangata ʻi he moʻui fakasōsialé, faingataʻaʻia ʻi he ngaahi kaungāmeʻá, mo ha ongoʻi ʻoku ʻikai ha poupou fakasōsiale.

Faka'auha fakaeloto: 'E lava ke fakatupu 'e he PTSD 'a e faka'auha fakaeloto. ‘E a‘usia nai ‘e he tokotahá ha ngaahi tali fakaeongo fakafokifā mo mālohi, ngaahi fetō‘aki fakaeongo, pe ngaahi ongo‘i tōnounou. ‘E lava ke fakatupu ‘e he me‘á ni ke faingata‘a‘ia ‘a e tokotahá ‘i hono tauhi ‘a e palanisi fakaeongó pea fakatupunga ai ha ngaahi palopalema ‘i he ngaahi vā fetu‘utakí.

Ko e ngaahi ola ‘o e PTSD ‘oku kehekehe ia mei he tokotaha ki he tokotaha pea ‘e lava ke liliu ‘i he ‘alu ‘a e taimi. Ko e ngaahi faka‘ilonga ko ení ‘e lava ke ne uesia ‘a e mo‘ui faka‘aho ‘a ha taha, ‘o ‘ai ai ke faingata‘a ke ne ngāue pea fakasi‘isi‘i ai ‘a e tu‘unga ‘o e mo‘uí. Ko e faito‘o ki he PTSD ‘oku fakataumu‘a ia ke fakasi‘isi‘i ‘a e ngaahi faka‘ilongá pea fakafoki ‘a e mo‘ui ‘a e tokotahá ki he tu‘unga anga-mahení. Ko e kumi tokoni fakapalofesinale, faka'aonga'i 'o e ngaahi founga faito'o totonu, mo e 'i ha 'atakai poupou 'oku mahu'inga ia ki he fekuki mo e ngaahi nunu'a 'o e PTSD.

Ngaahi Hala 'o e Fakamo'ui 'i he Fakatu'utamaki 'o e Mafasia Hili 'a e Fakamamahi

Ki he kakai 'oku nau a'usia 'a e mahaki faka'auha hili 'a e faingata'a'ia (PTSD), 'e lava ke tokoni 'a e ngaahi founga tokoni'i-kita 'i hono poupou'i 'o e founga fakamo'ui. Ko e ngaahi founga ʻeni te ke lava ʻo ʻahiʻahiʻi ki he fakaakeake mei he PTSD:

.

Mānava loloto: ʻE lava ke tokoni ʻa e mānava lolotó ke fakanonga mo fakasiʻisiʻi ʻa e loto-mafasiá. ‘I ho‘o mānavá, mānava loloto mo māmālie, pea toki mānava māmālie atu. Ko e founga faingofua ko 'eni 'e lava ke ne 'omi ha ongo 'o e nonga mo e malolo.

Fakafiemalie mo e Fakalaulauloto: Ko e fakalaulauloto mo e ngaahi founga fakafiemalie 'e lava ke ne fakanonga ho 'atamai mo fakanonga 'a e ngaahi faka'ilonga 'o e PTSD. Ko e fakalaulauloto pe fai ma'u pe 'a e ngaahi fakamālohisino fakafiemālie 'e lava ke ne fakasi'isi'i 'a e mafasia, fakalelei'i 'a e tu'unga 'o e mohe mo fakalelei'i 'a e tokanga faka'atamai.

Tauhi 'a e Palanisi Fakaeloto: Ko hono tauhi 'o e palanisi fakaeloto 'oku mahu'inga ia 'i he fekuki mo e PTSD. ʻIloʻi hoʻo ngaahi ngataʻanga fakaelotó tonu pea kumi ha ngaahi founga moʻui lelei ke fakahaaʻi ai hoʻo ngaahi ongó. Te ke lava ʻo fakaʻaongaʻi ha ngaahi founga hangē ko hono fakahaaʻi hoʻo ngaahi kavenga fakaelotó ʻaki haʻo tohi, talanoa mo ha taha ʻokú ke falala ki ai, pe kau ʻi ha ngaahi ʻekitivitī fakaʻātisi.

Tokanga'i Koe: Ko hono tokanga'i lelei koe 'oku ne poupou'i 'a e fakaakeake mei he PTSD. Faʻu ha ngaahi tōʻonga tokangaʻi-kita hangē ko e kai moʻui leleí, mohe maʻu pē, fakamālohisino mo fakaʻehiʻehi mei he loto-mafasiá. Ko hono fafanga ho sinó mo ho ʻatamaí ʻokú ne poupouʻi hoʻo founga fakamoʻuí.

Pule'i 'o e Mo'ui Faka'aho: Ko hono pule'i ho'o ngaahi ngaue faka'aho mo e mo'ui 'e lava ke tokoni ke fakanonga 'a e ngaahi faka'ilonga 'o e PTSD. Ko e mo'ui 'i ha taimi-tepile, fokotu'utu'u 'o e ngaahi ngaue, pule'i 'o e taimi, mo e muimui'i ho'o ngaahi ngaue faka'aho 'e lava ke ne 'omi ha ongo 'o e mapule'i mo fakalelei'i ho'o ngaue faka'aho.

Ngaue aki a e Ngaahi Ma u anga Tokoni: Te ke lava o ma u ha lelei mei ha ngaahi ma u anga tokoni kehekehe ke tokoni i koe. Te ke lava ʻo lau ha ngaahi tohi, ngaahi fakamatala, pe ngaahi maʻuʻanga tokoni ʻi he ʻinitanetí fekauʻaki mo e PTSD, kau ki he ngaahi kulupu poupoú, pe maʻu ha fakamatala mei ha ngaahi maʻuʻanga fakamatala falalaʻanga. 'E lava ke 'oatu 'e he ngaahi ma'u'anga tokoni ko 'eni ha fakamatala mo ha 'atakai poupou.

Manatu'i 'e kehekehe nai 'a e founga 'o e fekuki mo e PTSD ki he tokotaha takitaha. Te ke lava ʻo tokoniʻi koe ʻaki haʻo ʻahiʻahiʻi ʻa e ngaahi founga ko ʻení, ka ʻoku mahuʻinga foki ke ke kumi tokoni fakapalofesinale. 'I ho'o fetu'utaki ki ha mataotao, te ke lava 'o ako ha ngaahi founga tokoni pau mo ola lelei ange pea poupou'i ho'o founga fakamo'ui.

Ko e faingata'a'ia 'i he hili 'a e faingata'a'ia mo e fakahaa'i 'o e tokotaha

Ki he kakai 'oku nau a'usia 'a e mahaki faka'auha hili 'a e faingata'a'ia (PTSD), ko e fakahaa'i 'o e tokotaha ko ha sitepu mahu'inga ia 'i he founga fakamo'ui. ʻOku ʻi ai ha mālohi fakamoʻui ʻo e ngaahi ʻekitivitī hangē ko e ʻātí, tohí, mo e sipotí ʻi hono fakafaingofuaʻi ʻo e ngaahi nunuʻa ʻo e PTSD mo poupouʻi ʻa e fakamoʻui fakaelotó. Ko e fakamatala lahi ange ʻeni fekauʻaki mo ia:

Aati: Ko e ngaahi ngaue faka'aati 'oku ne 'omi 'a e fakahaa'i fakaeloto mo e fakanonga ki he kakai 'oku nau a'usia 'a e PTSD. Ko e ngaahi ngāue faka‘ātisí hangē ko e tā valivalí, tā fakatātaá, tā tongitongí, ngaohi mūsiká, pe hulohulá ‘e lava ke ola lelei ia ‘i hono fakahaa‘i ‘a e ngaahi ongo‘i ‘i lotó mo e fekuki mo e faingata‘a‘iá. 'E lava ke fakasi'isi'i 'e he 'aati 'a e mafasia pea 'ai ha taha ke ne ongo'i lelei ange 'aki hono 'oatu 'a e fakahaa'i fakaeloto.

Tohi: ʻE lava ke ʻomi ʻe he ngaahi ʻekitivitī tohí, hangē ko e tohinoá, tohi tohí, pe tohi faʻu-pōpoaki, ha tuʻuʻanga fakaeloto ki he kakai ʻoku nau aʻusia ʻa e PTSD. ʻE lava ʻe hono fakahaaʻi ʻo e ngaahi fakakaukaú ʻo fakafou ʻi he tohí ʻo fakasiʻisiʻi ʻa e ngaahi kavenga fakaelotó pea tokoni ki hono fakahoko ʻo e ngaahi aʻusia fekauʻaki mo e laveá. ʻIkai ngata aí, ʻe lava ke tokoniʻi koe ʻe he tohí ke ke fakatotoloʻi ho māmani ʻi lotó mo poupouʻi ʻa e founga fakamoʻui fakaelotó.

Sipoti mo e Ngaahi Ngaue Fakasino: Ko e va'inga sipoti mo e kau ki he ngaahi ngaue fakasino 'e ala tokoni ia ki hono fakanonga 'o e ngaahi faka'ilonga 'o e PTSD. ‘E lava ke fakalelei‘i ‘e he fakamālohisinó ‘a e tu‘unga fakaeongó pea fakasi‘isi‘i ‘a e loto-mafasiá ‘aki hono tukuange mai ‘a e ngaahi ‘enitofiní. Ko e ngaahi ngaue fakasino hange ko e luelue, lele, 'ioka, tai chi pe hulohula 'oku nau poupou'i 'a e founga fakamo'ui fakaeloto 'aki hono 'omi ha palanisi 'i he vaha'a 'o e sino mo e 'atamai.

Kau ki he Ngaahi Kulupu Poupou: Ko e kau ki he ngaahi kulupu poupou PTSD 'e lava ke tokoni ki he fakahaa'i 'o e tokotaha mo e vahevahe 'o e ngaahi a'usia tatau. ʻOku ʻomi ʻe he ngaahi kulupú ni ha ʻātakai malu ki he kakai ʻoku nau aʻusia ʻa e PTSD pea ʻoku nau ʻoatu ha komiunitī poupou. Ko e vahevahe ʻo e ngaahi aʻusiá, fanongo ki he ngaahi talanoa ʻa e niʻihi kehé, mo e kumi ha poupoú ʻokú ne poupouʻi ʻa e founga fakamoʻui fakaelotó.

Ko e feinga ki he ngaahi ʻekitivitī ke fakahaaʻi hoʻo fakakaukaú, hangē ko e ʻātí, tohí, mo e sipotí, ʻe lava ke tokoni ia ke ke fekuki mo e PTSD. Kae kehe, ʻoku ʻi ai ʻa e founga fakaakeake makehe ʻa e tokotaha takitaha, pea ʻoku mahuʻinga foki ke kumi tokoni fakapalofesinale. ‘E lava ke tataki koe ‘e ha tokotaha faito‘o pe mataotao ‘i hono fakapapau‘i ‘a e ngaahi founga ‘oku totonu kiate koé pea poupou‘i ho‘o founga fakamo‘uí.

Ko e Fatongia 'o e Ngaahi Kulupu Poupou 'i he Fakatu'utamaki 'o e Mafasia Hili 'a e Fakamamahi

'Oku fakahoko 'e he ngaahi kulupu poupou ha fatongia mahu'inga ki he kakai 'oku nau a'usia 'a e Palopalema Fakahoha'a Hili 'a e Fakamamahi (PTSD). ʻOku fakatahaʻi ʻe he ngaahi kulupú ni ha niʻihi fakafoʻituitui ʻoku nau vahevahe ʻa e ngaahi aʻusia tatau mo e PTSD pea ʻoku nau ʻomi ha ngaahi ʻātakai ki he poupou mo e fevahevaheʻakí. Ko e ngaahi lelei eni 'o e ngaahi kulupu poupou ki he kakai fakafo'ituitui 'oku nau ma'u 'a e PTSD:

.

Atakai Malu mo Mahino: Oku oatu e he ngaahi kulupu poupou ha atakai malu mo mahino. ʻE lava ke vahevahe ʻe he kakai ʻoku nau aʻusia ʻa e PTSD ʻenau ngaahi aʻusia fakaelotó ʻaki ʻenau feʻiloaki mo e niʻihi kehe kuo nau aʻusia ha ngaahi aʻusia tatau. Ko e 'atakai ko 'eni 'oku ne 'ai ke faingofua ange ki he kakai ke nau fakahaa'i 'enau ngaahi ongo, fakamatala'i 'enau ngaahi ongo, mo talanoa ki he lavea.

Vahevahe ʻo e Ngaahi Aʻusiá: ʻOku fakaʻatā ʻe he ngaahi kulupu poupoú ʻa e niʻihi fakafoʻituituí ke nau vahevahe ha ngaahi aʻusia tatau. ʻE lava ke maʻu ʻe he kakaí ha ngaahi meʻa ʻoku nau lototaha ki ai ʻaki ʻenau talanoaʻi ʻenau ngaahi talanoa pē ʻanautolú mo fanongo ki he ngaahi talanoa ʻa e kakai kehé. ʻOku tokoni ʻeni ki he kakaí ke nau ongoʻi ʻoku mahino ange kiate kinautolu mo ʻiloʻi ʻoku ʻikai ke nau tokotaha pē.

Vahevahe 'o e Ngaahi Fakamatala mo e Ngaahi Ma'u'anga Tokoni: 'Oku 'omi 'e he ngaahi kulupu poupou ha tu'unga ke vahevahe ai 'a e fakamatala mo e ngaahi ma'u'anga tokoni fekau'aki mo e PTSD. ʻE lava ke fefakatauʻaki ʻa e kau mēmipa ʻo e kulupú ʻi he ngaahi fakamatala fekauʻaki mo e ngaahi founga faitoʻó, faleʻi ʻa e kau mataotaó, mo e ngaahi maʻuʻanga tokoní. ‘Oku lava ai ‘e he kakaí ‘o ma‘u ha mahino mo ha ‘ilo lahi ange pea poupou‘i ‘enau founga fakamo‘uí.

Poupou Fakaeloto: ʻOku ʻoatu ʻe he ngaahi kulupu poupoú ha poupou fakaeloto. ʻOku fetokoniʻaki ʻa e kau mēmipa ʻo e kulupú ʻi he ʻulungāanga leleí, fakalotolahí mo e poupoú. Lolotonga e ngaahi ʻaho faingataʻa pe ngaahi fakaholomui, ʻoku fepoupouʻaki ʻa e kau mēmipa ʻo e kulupú ʻaki ʻenau fefakaʻaiʻaiʻaki mo tauhi ke mālohi.

Fakamoʻui mo e ʻAmanaki: ʻE lava ke ʻomi ʻe he ngaahi kulupu poupoú ha ueʻi fakalaumālie ki he fakamoʻui mei he PTSD mo e maʻu ʻo e ʻamanaki leleí. ʻOku ʻomi ʻe he sio ki he ngaahi talanoa fakaakeake ʻa e kau mēmipa kehe ʻo e kulupú ha ʻamanaki lelei mo ha fakalotolahi. ʻI heʻenau fefakalotolahiʻaki mo fefakalotolahiʻaki ke nau laka ki muʻá, ʻoku tokoniʻi ai ʻe he kau mēmipa ʻo e kulupú ʻa e kakaí ke nau fakatupulaki ha fakakaukau lelei ange ki heʻenau fakaakeaké.

'Oku 'omi 'e he ngaahi kulupu poupou 'a e ngaahi 'atakai ki he vahevahe, poupou, mo e fakamo'ui fakataha ki he kakai 'oku nau a'usia 'a e PTSD. ʻOku fakaʻatā ʻe he ngaahi kulupú ni ʻa e kakaí ke nau fakahaaʻi ʻenau ngaahi fakakaukaú, maʻu ha poupou fakaeloto, mo femahinoʻaki koeʻuhí ko ha ngaahi meʻa tatau ʻoku nau aʻusia. Ko e kau ki he ngaahi kulupu poupoú ko ha sitepu mahuʻinga ia ʻi he fekuki mo e PTSD pea ʻi he founga ʻo e fakaakeaké.

MO'UI LELEI ki he Faingata'a'ia Fakahoha'a Hili 'a e Fakamamahi: Faka'aonga'i he taimi ni

Ko e mahaki faka'auha hili 'a e faingata'a (PTSD) ko ha tu'unga mamafa ia 'e lava ke ne uesia lahi ho'o mo'ui, pea 'oku mahu'inga 'aupito 'a e kumi tokoni fakapalofesinale 'i he founga ko 'eni. EHEALTH ko ha tu'unga 'oku fakanaunau'i 'aki 'a e kau faito'o taukei 'oku ne 'oatu kiate koe 'a e ngaahi fakalelei'anga makehe 'i he tau'i 'o e PTSD. 'I hono fakataha'i 'o e tekinolosia fakaonopooni mo e ngaahi founga faito'o 'a e kau mataotao, 'Oku mau 'oatu ha palani faito'o 'oku fe'unga mo koe mo ho'o ngaahi fie ma'u. 'E lava ke ke ma'u 'a e poupou fakapalofesinale mei he fiemalie 'o ho 'api pe ko ha feitu'u pe 'oku ke loto ki ai 'i he EHEALTH. Te ke maʻu heni ʻa e ngaahi meʻangāue mo e poupou ʻokú ke fie maʻu ke fekuki mo e mafasia hili ʻa e faingataʻá. Fetu'utaki ki he EHEALTH he taimi ni pea fai 'a e 'uluaki sitepu ki hono ikuna'i 'o e mahaki faka'auha hili 'a e faingata'a'ia. Kamata ho'o fononga ki ha mo'ui mo'ui lelei mo palanisi he 'aho ni.

Ko e fakamatala ko 'eni ko e ngaahi taumu'a fakamatala fakalukufua pe. ‘Oku ‘ikai ko ha sivi ia, faito‘o, pe faka‘ilo. Ko e tohi kole takitaha ‘oku fakatefito ia ‘i he tokotaha fakafo‘ituituí pea ‘oku totonu ke sivisivi‘i ia ‘e ho‘o toketaá. ‘Oku ‘ikai ko ha fetongi ia ‘o e fale‘i fakafaito‘ó; kumi ma‘u pē ki ha fakakaukau fakafaito‘o fakapalofesinale fekau‘aki mo ho tu‘unga mo‘ui leleí.