Mígreni er ekki bara „hausverkur“; Þetta er flókinn taugafræðilegur atburður sem á sér stað í heilanum. Um það bil 1 af hverjum 6 íbúum í Tyrklandi og meira en 1 milljarður manna um allan heim glímir við mígreni. Það sést þrisvar sinnum oftar hjá konum en körlum. Það versta er að flestir fara ekki til læknis í mörg ár án þess að gera sér grein fyrir því að það sem þeir eru að upplifa er mígreni, segja "þetta er bara stress, það mun líða yfir". Hins vegar, ef mígreni greinist snemma, er hægt að lina köst og lífsgæði aukist verulega.
Í þessari grein mun ég útskýra í smáatriðum öll stig mígrenis, falin einkenni þess, hvernig það lítur öðruvísi út hjá konum og börnum og hvaða einkenni krefjast tafarlausrar heimsóknar til læknis. Eftir að hafa lesið hana muntu greinilega skilja hvort það sem þú ert að upplifa er mígreni eða ekki.
Hvað er mígreni? Einföld og nákvæm útskýring
Mígreni er langvinnur taugasjúkdómur sem einkennist af endurteknum, venjulega einhliða, dúndrandi, miðlungsmiklum til alvarlegum höfuðverkjaköstum. Þrígæða taugakerfið í heilanum er oförvað, bólga hefst í heilahimnunum og æðarnar þrengjast fyrst og víkka síðan út. Í þessu ferli eru bólgueyðandi efni eins og "calcitonin gen-tengt peptíð" (CGRP) seytt og sársauki byrjar.
70% mígrenis er erfðafræðilegt. Ef móðir þín eða faðir er með mígreni eru líkurnar á að fá mígreni á bilinu 50-70%. Þetta hlutfall hækkar allt að 80-90% hjá systkinum. Með öðrum orðum, mígreni er sjúkdómur sem að mestu "kemur í fjölskyldunni."
Hver eru 4 stig mígrenis og einkenni mígrenis?
Mígreniköst er ekki bara einn sársauki; Hjá flestum sjúklingum eru 4 aðskilin stig upplifuð í röð. Sum þessara stiga geta verið mjög skaðleg og einkenni byrja dögum áður en viðkomandi segir „ég er með mígreni“.
1. Prodrome áfangi (24–48 klukkustundum fyrir árás)
Þetta stig er sá hluti mígrenis sem er mest hunsaður. 60–80% sjúklinga upplifa að minnsta kosti sum af eftirfarandi einkennum fyrir árásina:
- Stöðugt geisp (geisp á 5 mínútna fresti er mjög dæmigert)
- Mikil löngun til að borða sætt, salt eða súkkulaði
- Skyndilegar breytingar á skapi: annað hvort of hress eða mjög pirraður
- Stífleiki og stífleiki í hálsi (margir sjúklingar halda að „hálsinn á mér er stífur, þess vegna er ég með höfuðverk“)
- Tíð þvaglát eða hægðatregða
- Vægt næmi fyrir ljósi eða hljóði byrjar
- Skortur á einbeitingu, vanhæfni til að finna orð
- Mikil syfja eða öfugt svefnleysi
Þessi einkenni koma svo hægt og lævíslega að flestir taka ekki eftir þeim fyrr en árásin kemur. Hins vegar, að viðurkenna prodrome fasa er mjög dýrmæt viðvörun til að taka fyrirbyggjandi lyf snemma og forðast kveikjur.
2. Aura fasi (ekki hjá öllum – sést aðeins hjá 25-30% sjúklinga)
Aura er tímabundið taugaeinkenni sem myndast fyrir eða meðan á árás stendur og varir venjulega í 5–60 mínútur. Algengustu tegundir aura eru:
- Í sjónrænu aura; björt ljós sikksakk fyrir framan augað, flöktandi línur, stjörnur, flasshringir
- Blindur blettur (scotoma): myndun svarts eða grátt svæðis á sjónsviðinu
- Dofi í andliti, hendi eða tungu (dreifist smám saman)
- Talörðugleikar, ruglingur á orðum, vanhæfni til að mynda setningar
- Svimi, ójafnvægi, eyrnasuð
- Sjaldan máttleysi í handleggjum eða fótleggjum (hemiplegic mígreni)
Þegar aura lýkur byrjar alvarlegur höfuðverkur venjulega innan 30–60 mínútna. Sjúklingar sem upplifa aura fá venjulega greiningu á mígreni fyrr með því að segja "Ég hélt að eitthvað væri að augað, ég fór til læknis."
3. Höfuðverkur (aðalárás) Fasi
Þessi áfangi er tímabilið þegar klassískir mígreniverkir koma fyrir og geta varað í 4–72 klukkustundir (stundum 1 viku).
- Sársauki er venjulega einhliða (musteri, í kringum augun, enni eða hnakka) og er hamlandi.
- Sársauki versnar við hreyfingar eins og að ganga upp stiga, beygja sig, hósta.
- Það er mikil viðkvæmni fyrir ljósi (ljósfælni), hljóði (hljóðfælni) og lykt (osmófóbíu). Sjúklingurinn vill sofa í dimmu og rólegu herbergi.
- Ógleði sést hjá 80% sjúklinga og uppköst hjá 50% sjúklinga.
- Hún getur fylgt nefstífla, nefrennsli, vatn í augum og roði (sjálfstæð einkenni).
- Fölvi eða roði í andliti, svitamyndun og kuldatilfinning eru algeng.
Á þessu stigi hættir sjúklingurinn algjörlega daglegu lífi sínu; getur ekki farið í vinnuna, forðast snertingu við ljós og hljóð.
4. Postdrome Phase („mígrenieitrun“)
Eftir að árásinni lýkur finna 70% sjúklinga fyrir eftirfarandi einkennum í 24–48 klukkustundir:
- Mikil þreyta og þreyta (eins og þú hefði orðið fyrir vörubíl)
- Erfiðleikar við einbeitingu, óskýrt minni
- Háls- og axlarverkir héldu áfram
- Geðsveiflur (aðallega þunglynd)
- Enn örlítið viðkvæm fyrir ljósi og hljóði
- Aukið eða algjört lystarleysi
Þetta stig er svo dæmigert að sjúklingar segja: „Mígrenið mitt er farið, en ég gat ekki komist til vits og ára.“
Hver eru einkenni mígrenis hjá konum? Hormónaáhrif
75% kvenna fá mígreniköst einhvern tíma á ævinni. Stærsta ástæðan fyrir þessu eru sveiflur í estrógenhormóninu.
- Estrógenmagn lækkar skyndilega 3–4 dögum fyrir tíðir → Tíðamígreni kemur fram hjá 60% kvenna.
- Tíðni kasta getur aukist hjá þeim sem nota getnaðarvarnartöflur.
- Árásum getur fækkað á fyrstu 3 mánuðum meðgöngu og geta aukist aftur á síðustu 3 mánuðum.
- Mígreni hjaðnar hjá flestum konum eftir tíðahvörf, en það gæti byrjað aftur hjá þeim sem eru á hormónauppbótarmeðferð.
Mígreniköst hjá konum vara lengur, eru alvarlegri og þeim fylgja oftar ógleði og uppköst.
Hver eru einkenni mígrenis hjá börnum og unglingum?
Mígreni hjá börnum getur þróast allt öðruvísi en hjá fullorðnum:
- Sársauki er venjulega tvíhliða og varir minna (2–48 klst.).
- Algengasta einkennin eru kviðverkir (kviðmígreni). Barnið segir „mér er illt í maganum“ í stað „verkjar í hausnum“.
- Endurtekin uppköst (hringbundið uppköst heilkenni) eru jafngildi mígrenis í æsku.
- Bílveiki og ferðaveiki eru mjög algeng.
- Ef það er ættarsaga um mígreni ætti að íhuga mígreni þegar þú sérð kviðverki + uppköst + fölvikast hjá barninu.
Hljóðlátt mígreni og sjónhimnumígreni
Sumir sjúklingar eru alls ekki með höfuðverk, aðeins aura einkenni. Þetta er kallað „hljóðlaust mígreni“ eða „mígreni án aura“. Í Tyrklandi upplifa 70–75% mígrenisjúklinga (hljóðlaust) mígreni án aura.
Í sjónhimnumígreni er sjónskerðing eða blikur á aðeins öðru auga og höfuðverkurinn er mjög vægur eða enginn. Þetta ástand ætti að meta tafarlaust vegna þess að það er krampi í sjónhimnu.
Hverjir eru þættirnir sem kalla fram mígreni?
Kveikja allra er mismunandi, en þær algengustu eru:
- Streita (algengasta kveikjan) og streitulosun (mígreni um helgina)
- Svefnröskun (svefn of lítið eða of mikið)
- Hungur eða sleppa máltíðum
- Súkkulaði, lagður ostur, unnið kjöt, mónónatríumglútamat (kínverskt salt), aspartam
- Rauðvín, bjór, hætt við koffín
- Björt ljós, flassljós, sterk ilmvatnslykt
- Veðurbreyting, suðvestan vindur, skyndilegt þrýstingsfall
- Hormónasveiflur
Að halda kveikjudagbók er mikilvægasti hluti meðferðar.
Hvenær ættir þú að hitta lækni sem fyrst?
Ef þú ert með eitthvað af eftirfarandi einkennum skaltu hafa samband við taugalækni innan 24 klukkustunda:
- Versti höfuðverkur lífs þíns (eldingar með „skyndilega“)
- Höfuðverkur sem kemur í fyrsta skipti eftir 50 ára aldur
- Hita með stífum hálsi
- Map á styrk í handleggjum eða fótleggjum, talröskun
- Ef sjónskerðing varir lengur en 1 klukkustund
- Ef það er saga um krabbamein, HIV, ónæmisbælandi lyfjanotkun
Algengar spurningar (algengar spurningar)
1. Hver eru einkenni mígrenis og hversu lengi varir það?
Mígreniseinkenni koma fram í 4 stigum: Prodrome (dögum áður), aura (5–60 mínútur), höfuðverkur (4–72 klst.) og postdrome (1–2 dagar). Heildarferlið getur stundum tekið allt að 1 viku. Sársaukinn er einhliða, dúndrandi, eykst með hreyfingum, fylgir ógleði, uppköstum og ljós-hljóðnæmi.
2. Hvernig á að greina mígreni frá spennuhöfuðverk?
Spennuhöfuðverkur er þjappandi, tvíhliða, kemur frá hálsi og hálsi og eykst ekki við hreyfingu. Mígreni er dunandi, einhliða, versnað við hreyfingu og það er ógleði-uppköst og ljós-hljóð næmi. Sjúklingurinn getur stundað daglegar athafnir við spennuhöfuðverk, en getur ekki við mígreni.
3. Geturðu verið með mígreni án aura?
Já, 70-75% mígrenisjúklinga í Tyrklandi upplifa ekki aura. Formið sem kemur aðeins fram með dúndrandi höfuðverk, ógleði og ljósnæmi er kallað „mígreni án aura“ og er algengasta tegundin.
4. Gætu mígreniseinkenni tengst tíðablæðingum?
Alveg já. Skyndileg lækkun á estrógenmagni fyrir tíðir kallar fram mígreniköst. Tíðamígreni byrjar venjulega 2 dögum áður en tíðir hefjast og léttir þegar blæðingum lýkur. Þetta ástand er kallað hreint tíðamígreni og er hægt að stjórna því að mestu með fyrirbyggjandi meðferð.
5. Hver eru einkenni mígrenis hjá börnum? Geta kviðverkir verið einkenni mígrenis?
Já, mígreni kemur oft fram sem kviðverkir og endurtekin uppköst, sérstaklega hjá börnum á aldrinum 4 til 12 ára. Þetta ástand er kallað „kviðmígreni“ og „hringbundið uppköst heilkenni“. Sársaukinn varir í stuttan tíma (2–24 klst.), er tvíhliða og greinist ef fjölskyldusaga er um mígreni.
Mígreni er sjúkdómur sem hægt er að stjórna að mestu leyti ef hann er greindur og meðhöndlaður á réttan hátt. Ef þú finnur fyrir einhverjum ofangreindra einkenna mæli ég eindregið með því að þú hafir samband við taugalækni og byrjar að halda mígrenidagbók. Snemma greining þýðir minni sársauka og betri lífsgæði.
Vertu heilbrigður. ehealth.com.tr
