Imataq Hantavirus? ¿Imakunataq sintomakuna?
.Imakunatan yachanayki Roedorkunaq Upallalla Peligromanta
.Hantavirus, kay qhipa pachakunapi kay pachantinpi agenda kaqpi wakmanta rimayta qallarisqa, huk curiosidad kaqman tukusqa, aswanta wañuypaq casos kaqrayku chanta epidemia willaykunamanta. Hinaptinqa, ¿imapunitaq Hantavirus? ¿Imaynatataq chimpachikun? ¿Imakunan sintomakunan, imayna peligrosotaq?
Kay qillqasqapi, Hantavirusmanta cientificomanta chanta kunan pachamanta willaykunamanta sut’ita rimayku kay organizaciones internacionales de salud kaqmanta willaykunata k’anchaypi kayhina Organización Mundial de Salud chanta Centros de Control de Enfermedades kaqmanta chanta... Hark’akuy.
nisqa.nispa.
Imataq Hantavirus?
Hantavirus huk qutu virus zoonóticos kaqmanta kay runaman aswanta kay roedores kaqnintakama kay chupakunawan chanta ratas kaqwan ima. Runakunapi sinchi pulmón, riñon unquykunata rikhurichinman.
Kay virus ñawpaq kutita 1950 watakunapi Corea maqanakuypi qhawarisqa kaptinpas, imaymana cepas nisqakunam achka watakunaña pachantinpi riqsisqa. Imaymana laya hantavirus kaqmanta rikukun aswanta kay América, Europa chanta Asia kaqpi.
Iskay aswan riqsisqa sinchi unquykuna kanku:
.- nisqa.
- Síndrome Pulmonar Hantavirus (HPS / HCPS)
Sinchi insuficiencia respiratoria pulmonkunata afectan .
- Fiebre Hemorrágica Síndrome Renal kaqwan (HFRS)
Huk unquymi riesgo insuficiencia renal kaqmanta chanta ukhumanta yawar lluqsiymanta ima .
nisqa.
¿Imaynatataq Hantavirus Transmitikun?
Hantaviruspa aswan hatun puquyninqa infectasqa roedores nisqakunam. Aswanta kay chupa urinawan, heceswan chanta salivawan ima tupayqa huk riesgota churan.
Kay virusqa kaykunawanmi chimpayta atikunman:
- nisqa.
- Roedorkunapa heces nisqayuq pachamamakunata chuyanchay .
- Inhalación de particulas infectadas polinizadas nisqamanta .
- Sipa urinawan qhillichasqa hawakunawan tinkiy .
- Mana ancha rikusqa roedorkunapa kankaynin .
- Mana allin wayrayuq wichqasqa espaciokuna .
Aswantaqa:
- nisqa.
- Almacenes .
- Estables nisqa.
- Chakra llaqtakuna .
- Unaymantaña wisq'asqa wasikuna .
- Campamentokuna .
Kayqa qhawarikun kay hatun riesgoyuq kitikuna ukhupi.
nisqa.
Hantavirus runamanta huk runaman apachikunmanchu?
En general, Hantavirus mana facilchu mast’arikunku runakunapurapi. Ichaqa, pisi casos kay runamanta runaman transmisión kaqmanta willasqa kanku kay "Andes" laya hantavirus kaqmanta rikusqa kay Sudamérica kaqpi.
Chayrayku, yachaqkuna aswanta rimanku kay Hantavirus mana hatun contagiosidadniyuqchu kay COVID-19 hina.
Chay casos de barcos cruceros nisqakunapi, chay casos nisqakunan ñawpaqman hamunku, chay cepa Andes nisqapiqa aswanta enfatizakun.
nisqa.
Imataq Hantavirus unquypa sintomakunan?
Hantavirus sintomakunaqa pantasqa kanman kay gripe kaqwan utaq kay infecciones virales kaqwan kay ñawpaq p’unchawkunapi. Kayqa ñawpaqmantapacha diagnostico ruwayta sasachan.
Ñawpaq pachamanta sintomakuna
.- nisqa.
- Ancha fiebre .
- Pisi kallpayuq kay .
- Aycha nanay .
- Uma nanay .
- Chiri hinaspa khatatatay .
- Nausea .
- Vómito .
- Wiksa nanay .
- Diarrea nisqa unquy.
Qhipa pachamanta sintomakuna
.Unquy ñawpaqman purisqanmanhina, unquyqa sinchimanmi tukunman:
.- nisqa.
- Pisi samay .
- Pulmonpi yaku huñukuynin .
- Sinqapi t’ikrakuq sientekuy .
- Pisi oxigenoyuq .
- Riñon mana allin ruway .
- Yawar ñit'iy pisi .
- Ukhupi yawar lluqsiy .
- Ch'aqway tabla .
Kay necesidad kay intensivo cuidado kaqmanta rikhurinman, aswanta kay unqusqakunapi mayqinkunachus kay pulmón involucramiento kaqwan wiñanku.
nisqa.
Hayka punchawtaq Hantavirus sintomakunata qawachinanpaq?
Sintomas aswanta rikukun kay virus kaqwan tupachisqa kaptin:
.- nisqa.
- 1manta 8 semanakama .
kallanmanmi.
Kay unay incubación pacharayku, runakunaqa mana kay virusta qallariypi reparankuchu.
nisqa.
Hantavirus wañuypaqchu?
Arí, wakin cepas de hantavirus kaqqa allin wañuypaq kanman.
Aswantaqa:
- nisqa.
- Kay wañuy tasa kay hantavirus tipo pulmón kaqmanta kay continente americano kaqpi willakun kay 20-50% kaqkama.
- Wañuy tasa aswan pisi wakin especies kaqpi Europa kaqpi chanta Asia kaqpi.
Ichaqa, ñawpaqmantapacha diagnostico ruway chanta sinchi yanapakuq hampiy ancha allin.
nisqa.
Hantaviruspaq hampi kanchu?
Kunanqa mana kanchu definitivo antiviral hampi nitaq ancha llamk’achisqa aprobasqa vacuna Hantavirus kaqpaq. Hampikuyqa tukuypaq yanapakuq.
Terapiakuna churasqa:
.- nisqa.
- Oxígeno yanapay .
- Atención intensiva qatipay .
- Fluido balance nisqa kamachiy .
- Respirador yanapakuy .
- Diálisis kay insuficiencia renal kaqpi .
.
nisqa.Yachaqkuna ninku kay temprano intervención kaqqa sinchita pisiyachin kay riesgota wañuymanta.
nisqa.
Hantavirusmanta harkanapaq ñankuna
.Amachaypa hatun munayninqa pisiyachiymi riesgota roedoreswan tupananpaq.
Allintakuykuna ruwanapaq
.- nisqa.
- Sapa kuti pichay maypichus chupakuna rikukunku .
- Wisq'asqa kitikunapi wayra churay .
- Manaraq aspiradorata ruwachkaspa roedorkunapa chuyankunata maqchiy .
- Guanteswan mascarawan
- Mikhuna rurukuna waqaychay wichqasqa .
- Wasi, almacén nisqaman yaykuykunata wichqay .
- Camping nisqapi chuya kayta qawarispa .
Barrido, aswanta ch’aki, mana allinchu imaraykuchus kayqa virus particulas wayraman yaykunman.
nisqa.
Turquía suyupi Hantavirus kanchu?
Turquía kaqpi kay qhipa watakunapiqa pisilla casos kay hantavirus kaqmanta karqa. Wakin casos nisqakunan willakun, aswantaqa Yana Lamar Qocha suyupi. Ichaqa kunan pachaqa manam willakunchu hatun unquymanta.
Achka rimaykunaña redes sociales nisqapi, internetpipas purichkan chaypas, oficial nisqa willakuykunatam qatipana.
nisqa.
Hantavirus huk Pandemiaman tikrakunqachu?
Yachaqkunapa nisqanman hinaqa, Hantaviruspa COVID-19 nisqaman rikchakuq pachantinpi pandemiaman tikrakuyninpa probabilidadninqa pisillam. Imaraykuchus:
.- nisqa.
- Runamanta runaman apachiyqa pisilla .
- Aswantaqa roedorkunaq tupasqanwanmi mast’arikun .
- Contagioso kayninqa manam coronavirus hinachu .
Ichaqa, askha wañuyrayku, qhali kaymanta kamachiqkuna allinta qhawashanku chay casokunata.
nisqa.
Resultado
.Hantavirus huk mana ancha rikusqa ichaqa sinchi hatun viral unquykunamanta. Kay riesgoqa yapakun aswanta kay runakunapi mayqinkunachus roedores kaqwan tupanku. Ñawpaq sintomakuna gripe hina kasqanrayku, qallariy etapas kaqpi sasa reparay kanman.
Sichus sintomakuna kayhina hatun fiebre, aycha nanay chanta pisi samay ima rikhurinku kay roedores kaqwan tupasqanmanta, huk qhali kay hampiqman tapukunan tiyan.
Datos científicos nisqanman hinaqa, manaña kanchu imapas kay pachapi pachantinpi manchakuy necesitakuq kaptinpas, higiene hinaspa harkakuy ruwaykunaqa ancha allinmi.
