Glisemik indeks nima?
Bu 50 g uglevodni o'z ichiga olgan oziq-ovqatning 2 soatdan keyin qon shakarini qancha ko'tarishining sof glyukozaga nisbatan foizi. Boshqacha qilib aytadigan bo'lsak, glisemik indeks oziq-ovqatning standart shakarga nisbatan qon shakarini qanchalik ko'paytirishini baholashdir. Glisemik indeks (GI) bilan oziq-ovqatlarga 1 dan 100 gacha qiymat beriladi va bu qiymatlar oziq-ovqat qon shakarini qanchalik tez ko'tarishini ko'rsatadi.
Tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, past glisemik indeksli parhez sog'lom kattalarda qon bosimini pasaytirishda ham foydali bo'lishi mumkin. Kam uglevodli dieta 2-toifa qandli diabet bilan og'rigan odamlarda qon glyukoza darajasini ham yaxshilashi mumkin, ammo joriy 2019 yilgi ko'rsatmalar qandli diabetga chalinganlar uchun uglevodlar miqdorini yoki dieta rejasini tavsiya etmaydi.
Ushbu maqolada eng yaxshi past glisemik indeksli oziq-ovqatlar ko'rib chiqiladi va past glisemik indeksli dietaga rioya qiladigan odamlar uchun parhez bo'yicha maslahatlar berilgan.
Glisemik indeks shkalasi
Glisemik indeks (GI) 1 dan 100 gacha bo'lgan shkala. Bal qancha past bo'lsa, oziq-ovqat insonning qondagi qand miqdorini shunchalik sekin oshiradi.
Glyukoza va oq non uchun GI balli 100.
• GI darajasi past ovqatlar: 55 balldan past
• O‘rtacha GI oziq-ovqatlar: 55–70 ball
• GI darajasi yuqori ovqatlar: 70 balldan yuqori.
Eng yaxshi past GI ovqatlar
- Suli – GI ball 55
- Sut – GI ball 37-39
- Nohut – GI balli 28
- Sabzi – GI balli 39
- Buyrak fasollari – GI balli 24
- Yasmiq – GI ball 32
Ovqatning GI ballini belgilovchi omillar
• Qayta ishlash darajasi
• Yetuklik
• Tayyorlanishi
• Sous va ziravorlar
• Kraxmal turi
Gi past dietaga oid maslahatlar
• GI past ovqatlarni tanlang
• GI yuqori ovqatlarni cheklang, lekin taqiqlamang
• Protein, sog‘lom yog‘lar va tola manbalarini ko‘paytiring
Xulosa
• GI past ovqatlar: 55 dan past
• Qon shakarini asta-sekin oshiradi
• Qandli diabet va umumiy salomatlik uchun foydali
