Гликемийн индекс гэж юу вэ?
Энэ нь цэвэр глюкозтой харьцуулахад 50 гр нүүрс ус агуулсан хоол 2 цагийн дараа цусан дахь сахарын хэмжээг хэр их хэмжээгээр нэмэгдүүлдэгийг хэлнэ. Өөрөөр хэлбэл, гликемийн индекс нь стандарт сахартай харьцуулахад хоол хүнс цусан дахь сахарын хэмжээг хэр их хэмжээгээр нэмэгдүүлж байгааг үнэлдэг. Гликемийн индексээр (GI) хоол хүнсэнд 1-ээс 100 хүртэлх утгыг өгдөг бөгөөд эдгээр утгууд нь тухайн хоол хүнс цусан дахь сахарын хэмжээг хэр хурдан нэмэгдүүлж байгааг харуулдаг.
Судалгаанаас харахад гликемийн индекс багатай хоолны дэглэм нь эрүүл насанд хүрэгчдэд цусны даралтыг бууруулахад тустай байдаг. Нүүрс ус багатай хоолны дэглэм нь 2-р хэлбэрийн чихрийн шижинтэй хүмүүсийн цусан дахь глюкозын түвшинг сайжруулж болох ч одоогийн 2019 оны удирдамж нь чихрийн шижин өвчтэй хүмүүст зориулсан нүүрс усны тодорхой тоолол, хоолны дэглэмийг санал болгодоггүй.
Энэ нийтлэлд хамгийн сайн гликемийн индекс багатай хүнсний заримыг авч үзэх ба гликемийн индекс багатай хоолны дэглэм баримталдаг хүмүүст зориулсан хоолны дэглэмийн зөвлөмжийг өгсөн болно.
Гликемийн индексийн хуваарь
Гликемийн индекс (GI) нь 1-100 хүртэлх хэмжигдэхүүн юм. Оноо бага байх тусам хоол хүнс хүний цусан дахь сахарын хэмжээг удаашруулдаг.
Глюкоз болон цагаан талхны GI оноо 100 байна.
• GI багатай хоол хүнс: 55 онооноос доош
• GI дундаж хоол: 55–70 оноо
• GI өндөртэй хоол хүнс: 70-аас дээш оноотой.
GI багатай шилдэг хоол хүнс
- Овъёос – GI оноо 55
- Сүү – GI оноо 37-39
- Chickpeas – GI оноо 28
- Лууван – GI оноо 39
- Бөөрний шош – GI оноо 24
- Сэвэг зарам – GI оноо 32
Хоолны GI оноог тодорхойлдог хүчин зүйлүүд
• Боловсруулалтын түвшин
• Боловсруулалт
• Бэлтгэл
• Соус ба амтлагч
• Цардуулын төрөл
Бага GI хоолны дэглэмийн зөвлөмж
• GI багатай хоол хүнс сонгох
• GI өндөртэй хоол хүнсийг хязгаарлах боловч хориглох
• Уураг, эрүүл өөх тос, эслэгийн эх үүсвэрийг нэмэгдүүлэх
Хураангуй
• GI багатай хоол: 55-аас доош
• Цусан дахь сахарын хэмжээг аажмаар нэмэгдүүлнэ
• Чихрийн шижин болон ерөнхий эрүүл мэндэд тустай