Glisemik İndeks nədir?
Tərkibində 50 q karbohidrat olan qidanın 2 saatdan sonra qan şəkərini nə qədər yüksəltməsinin təmiz qlükoza ilə müqayisədə faizidir. Başqa sözlə, glisemik indeks bir qidanın qan şəkərini standart şəkərlə müqayisədə nə qədər artırdığının qiymətləndirilməsidir. Glisemik indeks (GI) ilə qidalara 1-dən 100-ə qədər qiymət verilir və bu dəyərlər həmin qidanın qan şəkərini nə qədər tez yüksəltdiyini göstərir.
Tədqiqat göstərir ki, aşağı glisemik indeksli pəhriz sağlam yetkinlərdə qan təzyiqini azaltmaqda da faydalı ola bilər. Aşağı karbohidratlı pəhriz 2-ci tip diabetli insanlarda qan qlükoza səviyyəsini də yaxşılaşdıra bilər, lakin cari 2019-cu il qaydaları diabetli insanlar üçün hər hansı xüsusi karbohidrat sayı və ya pəhriz planını tövsiyə etmir.
Bu məqalə ən yaxşı aşağı glisemik indeksli qidalardan bəzilərinə nəzər salır və aşağı glisemik indeksli diyetə əməl edən insanlar üçün pəhriz məsləhətləri verir.
Qlisemik İndeks Şkalası
Qlisemik indeks (GI) 1-100 arasında olan şkaladır. Hesab nə qədər aşağı olsa, qida insanın qan şəkərinin səviyyəsini bir o qədər yavaş qaldırır.
Qlükoza və ağ çörək üçün GI balı 100-dür.
• Aşağı GI qidalar: 55 baldan aşağı
• Orta GI qidalar: 55-70 bal
• Yüksək GI qidalar: 70 baldan yuxarı.
Ən yaxşı aşağı GI Qidaları
- Yulaf - GI Hesabı 55
- Süd – GI Hesabı 37-39
- Noxud – GI Qiyməti 28
- Kök – GI Hesabı 39
- Böyrək Fasulyesi – GI Hesabı 24
- Mərci – GI Hesabı 32
Qidanın GI balını təyin edən amillər
• Emal səviyyəsi
• Yetkinlik
• Hazırlanması
• Sous və ədviyyatlar
• Nişasta növü
Aşağı GI pəhrizi üçün məsləhətlər
• Aşağı GI qidaları seçin
• Yüksək GI olan qidaları məhdudlaşdırın, lakin qadağan etməyin
• Zülal, sağlam yağlar və lif mənbələrini artırın
Xülasə
• Aşağı GI qidalar: 55-dən aşağı
• Qan şəkərini yavaş-yavaş yüksəldir
• Diabet və ümumi sağlamlıq üçün faydalıdır