Sivi 'o e 'Autisi 'i 'api 'oku 'uhinga ia ki he ngaahi founga sivi 'oku makatu'unga 'i he vakai'i 'oku fakataumu'a ke tokoni ki he ngaahi matu'a ke nau 'ilo'i 'a e ngaahi kehekehe fakalakalaka 'i he'enau fanau 'i he tu'unga vave. ‘Oku ‘ikai ke ‘omai ‘e he ngaahi siví ni ha faka‘ilonga pau; Kaekehe, ‘oku tokoni ke mahino pe ‘oku ‘i he tu’unga fakatu’utamaki ‘a e tamasi’i/ta’ahine ki he mahaki ‘autism spectrum disorder (ASD) ‘i he ngaahi tafa’aki hange ko e ‘ulungaanga, fetu’utaki, feohi fakasosiale mo e ongo’i ‘o e ongo. Ko e ngaahi faka'ilonga 'e ni'ihi, tautautefito ki he ngaahi faka'ilonga 'oku sio ki ai 'i he kei si'i, 'e lava ke hoko ko ha kamata'anga mahu'inga ki he poupou 'a e kau mataotao 'i he taimi 'oku fakatokanga'i ai 'e he ngaahi matu'a.
Ko e ngaahi sivi ‘o e ‘autism ‘oku fai ‘i ‘api ‘oku fakahoko fakalukufua ia ‘o fakafou ‘i he ngaahi fehu’i, ngaahi lisi ‘o e vakai’i mo e ngaahi ‘ekitiviti nounou. Ko e ngaahi sivi ko eni ‘oku fakataumu’a ia ke sivi’i ‘a e fetu’utaki ‘a e mata ‘o e tamasi’i/ta’ahine, tali ki hono ui ‘aki hono hingoa, fetu’utaki mo e to’ume’a, founga va’inga, toutou ‘ulungaanga mo e tali ki he ngaahi faka’ai’ai fakaeloto. Ko ia ai, ‘e lava ke fai ‘e he ngaahi fāmilí ‘a e ‘uluaki siví ‘aki ‘enau siofi ‘a e tō‘onga faka‘aho ‘a e ki‘i tamá ‘i hono ‘ātakai fakanatulá.
Kaekehe, 'oku 'ikai totonu ke ngalo ko e ko e ngaahi sivi 'o e 'autism 'i 'api ko ha sivi fakamu'omu'a pe. Tatau ai pē pe ko e hā e ola ʻo e ngaahi sivi ko ʻení, ʻoku fie maʻu ke fetuʻutaki ki ha toketā ʻatamai ʻo e fānaú, toketā neave pe mataotao ʻi he fakalakalaka ki ha sivi pau mo ha sivi fakapalofesinale. Ko e ngaahi sivi ‘i ‘apí ko ha ngaahi ako ia ‘oku fakataumu‘a ke faka‘ilo ‘a e ngaahi mātu‘á pea fai ha ngaahi sitepu ‘i he taimi totonú. Ko e ngaahi fakatokanga ko eni 'oku mahu'inga 'aupito koe'uhi ko hono 'ilo'i vave 'o e mahaki 'oku ne uesia lelei 'a e ako mo e founga fakalakalaka 'a e tamasi'i/ta'ahine.
Ko e hā ʻa e Sivi ʻo e ʻAutisí ʻi ʻApí?
Ko e Sivi ‘o e ‘Autisi ‘i ‘Api ko ha founga sivi ‘oku makatu’unga ‘i he vakai ‘oku ngaue’aki ‘e he ngaahi matu’a ‘i he ‘atakai ‘o e ‘api ke ‘ilo’i ‘a e ngaahi faka’ilonga ‘o e ‘autisi ‘i he fanau ‘i he kei si’i. Ko e ngaahi sivi ko eni; ‘Oku ne ‘omai ha fakakaukau fakamu’omu’a pe ‘oku ‘i ai ha fakatu’utamaki ki he ‘autism ‘aki hono sivisivi’i ‘a e ngaahi tafa’aki fakalakalaka ‘o e tamasi’i/ta’ahine hange ko e founga fetu’utaki ‘a e tamasi’i/ta’ahine, feohi fakasosiale, ngaahi ‘ulungaanga va’inga mo e ngaahi tali ‘a e ongo. 'Oku 'ikai ke fakaikiiki ia 'o hange ko e ngaahi sivi fakafaito'o, ka 'oku ne 'omi ha kamata'anga mahu'inga ki he ngaahi famili ke fai ha 'uluaki sivi.
Ko e ngaahi sivi 'o e 'autism 'i 'api 'oku kehe ia mei he ngaahi sivi fakakiliniki 'oku fakahoko 'e he kau mataotao. Lolotonga e ngaahi sivi fakakiliniki 'oku kau ai 'a e vakai fakapalofesinale, ngaahi me'afua fakalakalaka mo e fakakaukau 'a e kau mataotao; Ko e ngaahi sivi ‘oku fai ‘i ‘apí ‘oku makatu‘unga ia ‘i he ngaahi vakai ‘a e mātu‘á pea ‘oku ‘ikai ke ne ‘omai ha faka‘ilonga pau.
Ko e taumu'a tefito 'o e ngaahi sivi ko 'eni ke faka'ilo vave, 'ilo'i 'a e ngaahi faka'ilonga 'e ala hoko pea 'ave 'a e ngaahi famili ki ha mataotao 'i he taimi 'oku fiema'u ai. Ko ia, 'oku tokoni ke kamata 'a e founga 'o e intervention vave ki he tamasi'i 'i he taimi totonu.
Fēfē ke Sivi ki he ʻAutisí ʻi ʻApi?
Ko e sivi ‘o e ‘autism ‘i ‘api ‘oku makatu’unga ia ‘i hono vakai’i ‘a e ‘ulungaanga ‘o e tamasi’i/ta’ahine ‘i he mo’ui faka’aho pea ‘e lava ke poupou’i ia ‘e he ngaahi fa’ahinga sivi kehekehe. Ko e taha ʻo e ngaahi sivi ʻoku lahi taha hono fakaʻaongaʻi ʻo e ʻautism ʻi ʻapí ko e sivi M-CHAT (Lisi Sivi Kuo Liliu ki he ʻAutism ʻi he Fānau Kei Siʻí). Ko e sivi ko ʻení, ʻa ia ʻoku teuteuʻi fakalūkufua ki he fānau ʻi he vahaʻa ʻo e māhina ʻe 16 mo e 30, ʻokú ne sivisiviʻi ʻa e ngaahi taukei mo e ngaahi tōʻonga fetuʻutaki fakasōsiale ʻa e kiʻi tamá ʻaki hono ʻeke ha ngaahi fehuʻi kehekehe ʻe 20 ki he mātuʻá. Ko e sivi AQ (Autism Spectrum Quotient), 'oku faka'aonga'i ki he ngaahi kulupu ta'u motu'a lalahi ange, ko ha sivi 'o e sivi'i 'o e tokotaha 'oku tokoni ke fua pe 'oku 'i ai ha ngaahi faka'ilonga 'o e 'autism 'a e kakai fakafo'ituitui.
Ko e ngaahi sivi 'o e 'autism 'i he 'initaneti 'oku fakahoko 'i 'api 'oku fa'a hoko atu ia 'i ha ngaahi sitepu pau. ‘Uluakí, ‘oku fili ha sivi ki he kulupu ta‘umotu‘a fe‘ungá pea tali fakalelei ‘a e ngaahi fehu‘í. Ko e ngaahi fehu’i ‘oku ne ‘ufi’ufi ‘a e fetu’utaki ‘a e mata ‘o e tamasi’i/ta’ahine, tali ki hono hingoa, taukei fakatata, founga va’inga, ngaahi ‘ulungaanga angamaheni mo e ngaahi ongo’i ‘o e ongo. 'I he taimi 'oku fakakakato ai 'a e sivi, 'oku 'analaiso 'e he sisitemi 'a e ngaahi tali, 'oatu 'a e ola ki he ngaahi matu'a pea fokotu'u atu 'a e poupou 'a e kau mataotao kapau 'oku fie ma'u.
'I he ngaahi ta'u kimui ni mai, kuo hoko 'a e ngaahi sivi 'o e autism 'oku fakahoko 'o fakafou 'i he ngaahi polokalama telefoni to'oto'o ko ha me'a angamaheni 'aupito. 'E lava ke 'oatu 'e he ngaahi polokalama ko 'eni 'a e ngaahi tohi fehu'i mo e ngaahi founga 'o e vakai vitio. 'I he founga ko 'eni, 'e lava ke fakahoko 'e he ngaahi matu'a 'a e founga 'o e sivi 'i ha founga 'oku toe 'aonga ange pea muimui'i 'a e fakalakalaka 'aki hono lekooti 'a e ngaahi ola.
Ko e Kulupu Ta'u motu'a fe 'oku fe'unga mo e sivi 'o e 'Autisi 'i 'api?
'Oku faka'aonga'i 'a e ngaahi sivi 'o e 'autism 'i 'api ki he ngaahi taumu'a 'o e 'ilo vave, tautautefito ki he fanga ki'i pepee mo e fanau iiki 'i he vaha'a 'o e ta'u 0–3. Lolotonga e vaha‘a taimi ko ení, ‘e lava ke faingofua ange ke fakatokanga‘i ‘a e ngaahi faka‘ilonga hangē ko e ‘ikai ke fetu‘utaki ‘a e matá, ‘ikai ke tali ‘a e hingoa ‘o ha taha, ‘ikai ha tō‘onga fa‘ifa‘itaki‘anga, lea tōmui pe toutou nga‘unu. Ko ia ai, ko e ngaahi sivi 'oku fai 'i he kei si'i 'oku ne 'omi 'a e vave 'o e fakahinohino ki he poupou 'a e kau mataotao 'i he taimi 'oku fie ma'u ai.
'I he fanau 'i he vaha'a 'o e ta'u 3 mo e 6, 'oku 'ufi'ufi 'e he ngaahi sivi 'a e ngaahi tafa'aki kehekehe 'o e 'ulungaanga 'i he hoko 'a e feohi fakasosiale, va'inga, ngaahi fetu'utaki fakakaume'a mo e ngaahi taukei fetu'utaki 'oku mahino ange. 'I he kulupu ta'u motu'a ko 'eni, 'oku fakakau 'a e ngaahi faka'ilonga hange ko e faingata'a ke va'inga 'i he ngaahi va'inga fakakaukau, 'ikai ke vahevahe 'a e ngaahi me'a 'oku nau manako ai, fu'u muimui ki he angamaheni, pe ongo'i 'o e ongo 'i he founga 'o e sivi.
Founga ke 'ilo'i ai 'a e ngaahi faka'ilonga 'o e 'Autisima 'i 'Api?
Ko hono 'ilo'i 'o e ngaahi faka'ilonga 'o e autism 'i 'api 'oku malava ia 'i hono vakai'i 'a e 'ulungaanga fakanatula 'o e tamasi'i/ta'ahine 'i he mo'ui faka'aho. Neongo ʻoku kehekehe ʻa e tupulaki ʻa e fānau takitaha, ko e ngaahi fakaʻilonga angamaheni ʻe niʻihi ko e ngaahi fakaʻilonga fakatokanga vave ʻo e ʻautism. Ko e pule ‘i he ngaahi me‘á ni ko e ‘ikai ke fai ha fetu‘utaki mata. Mei he kei valevalé, ‘oku ‘amanekina ‘a e fānaú ke nau fetu‘utaki mata mo ‘enau ngaahi mātu‘á. Kapau ‘oku faka‘ehi‘ehi ‘a e ki‘i tamá mei he fetu‘utaki mata, fetu‘utaki mata ‘i ha ngaahi vaha‘a taimi nounou, pe ‘ikai ‘aupito ke ne fetu‘utaki mata, ‘oku totonu ke siofi ‘a e tu‘unga ko ení.
Ko e faka'ilonga mahu'inga 'e taha ko e 'ikai ke ne tali 'a e hingoa. Ko e ngaahi faka‘ilonga ‘o e ‘autism ‘e lava ke kau ai ‘a e ‘ikai ke tafoki ‘a e ki‘i tamá ‘i he taimi ‘oku ui ai hono hingoá, ‘ikai ke ne tali, pe ngāue ‘o hangē ‘oku ‘ikai ke ne fanongo ki he me‘a ‘oku lea‘akí. Koe'uhi 'e lava ke puputu'u 'a e tu'unga ko 'eni mo ha palopalema 'o e fanongo, 'Oku totonu ke sivi'i fakalelei ia.
.Ko e toutou ngaue ko e ngaahi faka'ilonga mahino foki ia 'e lava ke siofi 'i 'api. ʻOku angamaheni ʻaki ʻa e ngaahi tōʻonga hangē ko e pakipaki nimá, lulululu, vilo ʻo e ngaahi meʻá, mo hono toutou leaʻaki ʻo e ngaahi foʻi lea pe leʻo tatau. Ko e ngaahi nga'unu ko 'eni 'e lava ke hoko ia ko ha founga ke malolo ai 'a e tamasi'i/ta'ahine, ka 'oku totonu ke siofi ia kapau 'oku toutou mo hokohoko atu.
Faka'osi, ko e founga va'inga 'a e tamasi'i ko ha faka'ilonga mahu'inga ia. Ko e fānau ʻoku ʻi he tuʻunga fakatuʻutāmaki ʻo e ʻautism ʻoku nau faʻa faingataʻaʻia ʻi he vaʻinga fakakaukau pea ʻoku nau saiʻia ange ʻi he ngaahi vaʻinga toutou fai hangē ko hono fakatoka mo fakahokohoko ʻo e ngaahi meʻa vaʻingá kae ʻikai ko hono fakaʻaongaʻi ia ki honau taumuʻa naʻe fakataumuʻá. ‘Oku totonu foki ke fakakaukau’i ‘a e ‘ikai ke manako ‘i he ngaahi va’inga fakasosiale.
Ngaahi Sivi 'o e 'Autisima 'oku Tali Fakasaienisi
Ko e ngaahi me'afua 'e ni'ihi 'oku ngaue'aki 'i he sivi 'o e autism 'oku 'i ai 'a e mo'oni fakasaienisi mo e falala'anga. Ko e ngaahi sivi ko 'eni 'oku faka'aonga'i 'e he kau mataotao pea 'oku nau fakahoko ha fatongia mahu'inga 'i he founga 'o e fakatotolo. Ko e taha ‘o e ngaahi me’angaue sivi ‘oku lahi taha hono ngaue’aki ko e sivi M-CHAT-R/F (Lisi Sivi Kuo Liliu ki he ‘Autisi ‘i he Fānau Kei – Fakalelei’i ‘aki ‘a e Muimui’i) sivi. Ko e me'afua ko 'eni, na'e fakatupulaki tautautefito ki he fanau ta'u 16–30 mahina, 'oku fakataumu'a ke 'ilo'i 'a e fakatu'utamaki 'o e autism 'i ha tu'unga vave 'aki hono 'eke ha ngaahi fehu'i ki he ngaahi matu'a, pea 'oku fakahoko 'a e sivi muimui 'i he taimi 'oku fie ma'u ai.
Ko e me'angaue fakasaienisi 'e taha ko e **CAST (Sivi 'o e 'Autisima 'o e Fānau)**. Ko e CAST, ‘oku ngāue’aki ki he fānau ‘i he vaha’a ‘o e ta’u 4 mo e 11, ko ha me’afua sivi fakalukufua ‘oku ne sivi’i ‘a e fetu’utaki fakasōsiale, lea, ‘ulungaanga mo e ngaahi taukei va’inga. Ko ha founga ola lelei ia ke fakapapau'i 'a e malava ke 'autism 'i he fanau 'i he ta'u ako.
'I he lotolotonga 'o e ngaahi sivi'i 'oku lahi ange mo tataki 'e he kau mataotao, ADOS (Tepile 'o e vakai'i 'o e 'Autisimu) 'oku tu'u mavahe. Ko e ADOS ko ha sivi fakalukufua ia 'oku makatu'unga 'i hono vakai'i 'o e feohi fakasosiale 'a e tamasi'i/ta'ahine, fetu'utaki mo e ngaahi 'ulungaanga va'inga pea 'oku lau ia ko e tu'unga koula 'i he fakatotolo 'o e autism.
Ngaahi Sivi 'Autisi 'i he 'Initaneti 'oku manakoa taha
Ko e ngaahi ma'u'anga tokoni falala'anga mo faka'ilo 'i he 'initaneti 'oku mahu'inga 'aupito ia ki he ngaahi matu'a 'oku nau fie sivi'i 'a e autism 'i 'api. ‘E lava ke tataki ‘a e ngaahi tu‘unga fakavaha‘apule‘anga ‘e ni‘ihi, tautefito ki he teuteu ki he founga ‘o e sivi ‘o e mahakí, ‘ilo‘i ‘a e ngaahi faka‘ilonga ‘o e mahakí pea mahino‘i pe ‘oku fiema‘u ‘a e poupou ‘a e kau mataotaó. Neongo 'oku 'ikai ke 'omi 'e he ngaahi sivi ko 'eni ha faka'ilonga pau, 'oku nau tokoni ki he ngaahi matu'a ke nau fai ha 'uluaki sivi.
Ko e taha 'o e ngaahi ma'u'anga tokoni 'oku lahi taha hono faka'aonga'i fakavaha'apule'anga ko e 'Oku Lea 'a e 'Autisi.org. ʻOku ʻoatu ʻe he tuʻunga ko ʻení ha ngaahi sivi ʻi he ʻinitanetí, ngaahi fakamatala fakaʻilo, mo ha ngaahi fakahinohino fakafāmili ke tokoni ki hono siviʻi ʻo e ngaahi fakaʻilonga ʻo e ʻautism ki he ngaahi kulupu taʻu motuʻa kehekehe. 'E lava ke faka'aonga'i 'a e ngaahi sivi sivi nounou ki he ngaahi matu'a 'o fakafou 'i he saiti pea 'oku 'oatu 'a e fakahinohino fakapalofesinale 'o fakatatau ki he ngaahi ola.
ChildMind.org, ko e taha 'o e ngaahi kautaha 'oku faka'apa'apa'i 'i he mala'e 'o e fakalakalaka 'o e fanau mo e 'atamai, 'oku ne toe 'oatu 'a e ngaahi sivi falala'anga mo e ngaahi fakahinohino ki he ngaahi famili. 'Oku kau 'i he tu'unga 'a e ngaahi sivi ke tokoni ki hono 'ilo'i 'o e ngaahi faka'ilonga 'o e autism, ngaahi fakakaukau 'a e kau mataotao, ngaahi polokalama poupou ki he famili mo e ngaahi ma'u'anga tokoni lahi ki he mo'ui lelei faka'atamai 'a e fanau.
Ko e poini ke fakakaukau'i 'i he taimi 'oku ha'u ai ki he ngaahi ma'u'anga fakamatala 'a Take ko e sivi 'oku 'i ai 'a e mo'oni fakasaienisi pea 'oku faka'aonga'i pe ia ki he ngaahi taumu'a 'o e sivi'i fakamu'omu'a. 'Oku tokoni 'a e ngaahi sivi ko 'eni ke mahino 'a e 'ulungaanga 'o e tamasi'i, ka 'oku fie ma'u ke fetu'utaki ki ha toketā 'atamai 'o e tamasi'i pe mataotao 'i he fakalakalaka ki ha fakatotolo pau.
'Oku Falala'anga 'a e Sivi 'o e 'Autisi 'i 'Api?
Ko e ngaahi sivi 'o e 'autism 'i 'api ko e ngaahi me'angaue kimu'a 'i he sivi'i 'oku fakataumu'a ke lava 'e he ngaahi famili 'o 'ilo'i 'a e ngaahi kehekehe fakalakalaka 'i he'enau fanau 'i ha tu'unga vave. 'Oku 'omi 'e he ngaahi sivi ko 'eni ha falala'anga pau, tautautefito koe'uhi he 'oku nau makatu'unga 'i he vakai'i 'o e 'ulungaanga; Ka neongo ia, 'oku 'ikai ke ne ma'u 'a e malohi ke fai ha fakatotolo pau 'iate ia pe. ‘Oku kehekehe ‘a e tu‘unga tonu ‘o e siví ‘o fakatatau ki he mo‘oni fakasaienisi ‘o e sivi ‘oku ngāue‘akí, malava ‘a e mātu‘á ke siofi, pea pe ‘okú na tali fakahangatonu ‘a e ngaahi fehu‘í. Hange ko 'eni, neongo 'oku ma'olunga 'a e ngaahi me'afua 'oku makatu'unga fakasaienisi hange ko e M-CHAT-R/F 'a e ngaahi tu'unga falala'anga, 'Oku kei fie ma'u ke fakatahataha'i 'a e ngaahi ola 'aki ha sivi'i 'o e kau mataotao.
.Ko e ngaahi 'aho ni, 'oku lahi 'a e ngaahi me'a 'oku vahevahe 'i he 'initaneti 'i he hingoa ko e "autism test", 'a ia 'oku 'ikai ha'ane makatu'unga fakasaienisi pea 'oku 'i ai pe ha ngaahi fehu'i si'isi'i. Ke faka’ehi’ehi mei he ngaahi sivi loi pe ta’e’aonga pehe , ‘oku totonu ke fai ha tokanga ke fakapapau’i ‘oku falala’anga ‘a e ma’u’anga fakamatala, ‘oku makatu’unga ‘a e sivi ‘i he ngaahi fakamatala fakasaienisi pea ‘oku fokotu’u atu ia ‘e he ngaahi kautaha mo’ui ‘oku ‘iloa. Ko hono fai ha sivi 'o e 'autism 'o makatu'unga 'i he random forum pe ko e kakano 'o e mitia fakasosiale 'oku 'ikai ko ha founga mo'ui lelei.
'Oku 'ikai totonu ke ngalo ko e ngaahi sivi 'o e 'autism 'i 'api ko e pe ki he taumu'a ke faka'ilo mo fai 'a e sivi fakatu'utamaki. Ki ha fakatotolo pau, 'oku fie ma'u ha sivi fakakiliniki 'e ha toketā 'atamai 'o e fanau, toketā ako pe toketā neave. Tatau ai pē pe ko e fē ʻa e tafaʻaki ʻoku ʻalu ki ai ʻa e ola ʻo e sivi ʻi ʻapí, ʻoku ʻikai totonu ke aʻu ʻa e mātuʻá ki ha fakamulituku pau ʻo ʻikai ke nau kumi ha fakakaukau ʻa e kau mataotaó.
Sivi 'i 'api pe ko e mataotao?
Ko e ngaahi sivi ‘o e ‘autism ‘i ‘api ko e ‘uluaki sitepu ia ‘i hono tokoni’i ‘o e ngaahi famili ke nau ‘ilo’i ‘a e ngaahi faka’ilonga ‘e ala hoko ‘i he’enau fanau. Kae kehe, neongo pe ko e hā e ola hili ‘a e siví, ‘oku ‘ikai taau ke a‘u ‘a e ngaahi fāmilí ki ha fakamulituku pau ‘o ‘ikai ke nau ma‘u ha sivi‘i ‘e ha kau mataotao. Kapau 'oku fakahaa'i 'e he sivi 'i 'api ha tu'unga fakatu'utamaki, 'oku mahu'inga ke fetu'utaki ki ha tamasi'i toketā 'atamai, toketā neave 'o e tamasi'i pe makehe 'i he fakalakalaka 'o e tamasi'i]. 'Oku 'analaiso 'e he mataotao 'a e tamasi'i 'i ha founga lahi ange 'o fakafou 'i he ngaahi sivi fakakiliniki, ngaahi sivi fakalakalaka mo e ngaahi founga 'o e vakai'i. Koe'uhi ko e sivi 'oku fakahoko 'i 'api ko ha sivi fakamu'omu'a pe, ko e founga mo'ui lelei taha ia ke poupou'i 'e he fakakaukau 'a e kau mataotao.
Ngaahi Tu'unga 'oku Putu'u mo e Ngaahi Faka'ilonga 'o e 'Autisi
Koe'uhi 'e lava ke tatau 'a e ngaahi faka'ilonga 'o e autism mo e ngaahi tu'unga 'e ni'ihi, 'e lava ke hoko 'a e ngaahi sivi hala. Hangē ko ʻení, ʻe lava ke toe fakahaaʻi ʻe he fānau ʻoku ʻikai ke nau tokanga ki he ʻa e ngaahi tūkunga hangē ko e ʻikai ke nau muimui ki he ngaahi fakahinohinó, ʻulungaanga taʻefakahokohoko, mo e faingataʻa ke fetuʻutaki, pea ʻe lava ke puputuʻu ʻa e ngaahi fakaʻilonga ko ʻení ʻi he taimi ʻe niʻihi mo e ʻautism. Ko e lea, ngaahi taukei fakamotu'alea pe ngaahi taukei fakasosiale 'e lava ke tupulaki 'amui ange 'i he fanau 'oku toloi 'enau fakalakalaka. 'E lava ke fakatupu 'e he tu'unga ko 'eni ha 'ata tatau mo e ngaahi faka'ilonga 'o e autism, ka 'oku kehe hono tupu'anga.
Ko e manavasiʻi fakasōsialé, ʻa ia ʻoku sio ki ai ʻa e fānau ʻe niʻihi, ʻe lava ke ne fakatupu ha ngaahi tōʻonga hangē ko e mā mei he ngaahi ʻātakai fakasōsialé, fakaʻehiʻehi mei he talanoá, mo e ʻikai ke fetuʻutaki mata. ‘E lava foki ke puputu‘u ‘eni mo e ‘autism, ka ‘i he social phobia, ‘oku fiema‘u ‘e he ki‘i tamá ‘a e feohi fakasōsialé ka ‘okú ne nofo mama‘o koe‘uhi ko e hoha‘á; ʻI he ʻautisí, ʻoku faʻa fakangatangata ʻa e mahuʻingaʻia fakasōsialé. Ko ia ai, 'oku mahu'inga 'a e 'analaiso 'a e kau mataotao ki he sivi'i totonu.
.
